Хөвсгөл нуурын төрийн тахилга наймдугаар сарын хоёрны өдөр “Чөчү” хайрхны оройд болно. Тахилгын өмнөх өдөр буюу наймдугаар сарын нэгний орой Хатгал тосгоны Чулуутын аманд Долоон бурхан одны тахилга болно.
Монголчууд оддын ордоос Долоон бурхан оддыг хамгийн их шүтэж эрхэмлэн дээдэлж ирсэн. Долоон бурхан одонд харгалзах бурхдыг тохиолдуулдаг шашны зан үйл ч бий хийгээд монголчууд өөрийн төрсөн жилийн одыг шүтэн, тэнгэр лусыг баясган нас, буян хишиг, зам мөрөө даатгаж цай сүүнийхээ дээжийг өргөдөг уламжлалтай билээ.
Мөн Долоон бурхан одыг тахих тахилга, балин, тахил, сэржим өргөх бурхны шашны ёс, дэгийг өвөг дээдэс, багш нар айлтгасан байдаг аж. Тодруулбал, Долоон өвгөн буюу нийтийн хэлж заншсанаар Долоон бурхан одны тахилгын судар анх уйгур хэлнээс монголоор орчуулагдаж олон мянган хувь хэвлэгдэн тархсан ажээ.
Мөн Тансан лам хятад хэлнээ орчуулж, тэр судраас төвд хэлэнд орчуулж хэвлэн тархаасан гэж үздэг байна. Тус судар монгол орноо өргөн дэлгэр тархсан бөгөөд Төвд эхийг үндэс болгон Долоон өвгөн одны тахилгын судруудыг зохиож, тайж тахих тусгай зан үйл гарсан байдаг ажээ. Энэ дагуу тахилыг хийхээр төлөвлөж байгаа юм.
