Хөвсгөл аймагт өвлийн аялал жуулчлалыг хөгжүүлэх зорилгоор ирэх оны нэгдүгээр сарын 17-19-нд Рэнчинлхүмбэ сумын Жарганатын голд дархад түмний өв соёлыг сурталчлах “Маанарын соёл” үйл ажиллагааг Хаан тэнгэрийн Самгалдай төвөөс зохион байгуулахаар зарласан. Гэвч нутгийн иргэд онгон дагшин газар нутагт зохион байгуулахгүй гэсэн учраас цуцлагдаж Цагааннуур сумын Хүнхэр тайга, Хармайн нарийн өвөрт энэ сарын 18-нд “Маанар” өвлийн эвентийг хийхээр болжээ. Энэ үеэр үндэсний урцан гэр, нуруу шар, дархад тува дууны уралдаан, цааны уралдаан болж Маанарын хоол цайны соёл, тоглоом наадгай, дуу хуур өв соёлоос танилцуулна. Маанар гэдэг үг нь Монгол улсын нутаг дэвсгэрийн хойд хэсгээр нутаглах дархад ястны нийтлэг нэр юм.…
Зохиогч: Урлаг
“Гэртээ ганцаараа” киноны од Дэниел Стерн Калифорни мужид өнгөрсөн сард биеэ үнэлэгч хайж байсан гэх хэрэгт холбогдсон ба уг хэрэг нь батлагдвал зургаан сар хүртэлх хорих ял эсвэл 1,000 ам.долларын торгууль ногдуулах боломжтой аж. Мэдээллээр бол тэрбээр Калифорни дахь нэгэн зочид буудалд энэхүү үйлдлийг хийсэн аж. Жүжигчинд 2025 оны арванхоёрдугаар сарын 10-нд торгуулийн бичиг өгч, түүнийг баривчлаагүй ч Калифорни мужид энэ төрлийн зөрчил нь хөнгөн гэмт хэрэгт тооцогддог бөгөөд буруутай нь тогтоогдвол зургаан сар хүртэл хорих ял эсвэл 1,000 ам.долларын торгууль ногдуулах боломжтой аж. Жүжигчний төлөөлөгчид уг мэдэгдэлтэй холбоотойгоор одоогоор ямар нэг тайлбар хийгээгүй байна.
Японы судалгааны хүрээлэнд амьдрахдаа танин мэдэхүйн гоц чадвараараа алдаршиж байсан эм шимпанзе 49 насандаа өөд болсныг тус хүрээлэнгийн албаныхан өчигдөр мэдээлжээ. Киотогийн Их сургуулийн хүний зан үйлийн хувьслын гарал үүслийг судлах төв Ай нэртэй энэ амьтан нэгдүгээр сарын 9-ний өдөр хөгшрөлт, эрхтний ажиллагааны дутагдлын улмаас үхсэнийг мэдээлсэн байна. Баруун Африкт төрсөн Ай нь 1977 онд Японы хүрээлэнд ирж байжээ. Судлаачид түүнийг 18 сартай байхад компьютерын тусгай гар өгч, ой санамжаа сэргээх, суралцах чадварт сургаж эхэлсэн байна. Ай таван настайдаа “нэгээс зургаа хүртэл тоолж, 300 төрлийн биетийн тоо, өнгө зэргийг нэрлэж чаддаг болсон” талаар судлаач Тэцүро Мацүзава 1985 онд нийтлэгдсэн тайландаа бичиж…
Таван настай, аутизмтай Микко өөрийн Барбиг хараад нүд нь баяраар бялхав. Учир нь тэр хүүхэлдэй нь гартаа сэнсэн спиннер барьсан, том чихэвч зүүсэн байсан нь яг л Миккотой адилхан байжээ. Даваа гарагт худалдаанд гарсан уг хүүхэлдэй нь аутизмтай анхны Барби юм. Тэрбээр эргэдэг ягаан фиджет спиннер, мэдрэхүйн ачааллыг багасгаж, дуу багасгагч чихэвч зүүж, мөн нэмэлт ба өөр хэлбэрийн харилцааны хэрэгслийг илэрхийлсэн ягаан таблет барьжээ. Ээж Хилл хэлэхдээ, ярьж чаддаггүй Микко мөн харилцааны хэрэгслийн төхөөрөмж ашигладаг бөгөөд энэ нь хэл ярианы бэрхшээлтэй хүмүүст харилцахад тусалдаг аж. “Аутизм ихэнхдээ нүдэнд үл харагддаг хөгжлийн бэрхшээл байдаг. Харин хэн бүхэн мэдэх Барбигаар төлөөлүүлж байгааг…
Европын Холбооны /ЕХ/ гишүүн бус улсуудын иргэд, жуулчид Луврын музей, Версалийн цайз болон бусад соёлын дурсгалт газруудын тасалбарыг даваа гараг /2026.01.12/-аас эхлэн нэмэгдүүлсэн үнээр худалдан авч байна. Үнийн энэхүү бодлого нь “соёлын өвийг хамгаалах ажлыг санхүүжүүлэхэд чиглэсэн” гэж тайлбарлаж байгаа боловч Францын үйлдвэрчний эвлэлийн холбоодын зүгээс эсэргүүцэлтэй тулгарч байгаа юм. Учир нь, Европын бусад улсууд болон АНУ-д ийм арга хэмжээ авч байсан тохиолдол огт үгүй ажээ. Даваа гарагаас эхлэн Европын бус иргэд Луврын музейг үзэхдээ 32 евро төлж эхэлсэн нь ЕХ-ны орнуудын иргэдийн төлж буйтай харьцуулахад 45 хувиар илүү байна. Мөн Шамбор цайзад нэвтрэх тасалбарын үнэ 31 евро болсон нь тус холбооны улсуудын…
УДЭТ-ын уран бүтээлчид Оросын нэрт зохиолч Лев Толстойн “Анна Каренина” романаас сэдэвлэсэн ижил нэрт жүжгийг 2020 онд Монголын үзэгчдэд анхлан хүргэж байв. “Анна Каренина” роман нь дэлхий дахинаа эмэгтэйчүүдийн заавал унших ёстой сонгодог бүтээлд тооцогддог. Эмэгтэй хүний эмзэг нандин чанар, хайр сэтгэлийн төлөөх тэмцэл болоод гэр бүл, хосын харилцаа, амьдралын тухай өгүүлэх энэхүү романыг жүжгийн зохиол болгон Н.Пүрэвдагва бичсэн бол Төрийн соёрхолт, Урлагийн гавьяат зүтгэлтэн Н.Наранбаатар найруулж, зураачаар УДЭТ-ын ерөнхий зураач Т.Ганхуяг, хөгжмийн зохиолчоор Ш.Өлзийбаяр нар ажилласан. Түүнчлэн хоёр бүлэг, 23 үзэгдэлт уг жүжгийг УДЭТ шинэ бүрэлдэхүүн, шинэ “Анна”-тайгаар өнгөрсөн оны тавдугаар сард үзэгчдийн хүртээл болгосон юм. Тэгвэл эл жүжгээ…
Монгол Улсын Соёлын гавьяат зүтгэлтэн, нэрт соён гэгээрүүлэгч, яруу найрагч Ломбын Нямаагийн “Бүтээлийн чуулган” хоёр боть ном уншигчдад хүрлээ. Тус номыг түүний шавь яруу найрагч, нийтлэлч Г.Сонинбаяр санаачлан эмхэтгэж уншигч олны хүртээл болгожээ. Уг ботийн тэргүүн дэвтэр нь “Миний амьдардаг ертөнц”, дэд дэвтэр нь “Хүмүүн танаа өргөх өчил” нэртэй агаад хөрөг, дурсамж, ярилцлага, яруу найраг, хүүрнэл бүтээлүүд нь багтсан байна. Л.Нямаа нь 1960-аад оноос уран бүтээлийн гараагаа эхэлж, “Миний зуун”, “Амьд ододтой хөөрөлдсөн алтан хором”, “Гүн ухааны алаг чулуу”, “Миний амьдардаг ертөнц” яруу найраг, ярилцлага, нийтлэлийн ном туурвисан байна. Түүнийг Хан Хэнтийн яруу найргийн сургуулийн дэгийг буй болгоход ихээхэн нөлөөлсөн…
“Netflix” компани “Warner Bros”-ийн студи болон стриминг салбарыг 82.7 тэрбум ам.доллароор авах шийдвэр гаргасан. Үүний дараа “Paramount Skydance” студи “Warner Bros”-д 108.7 тэрбум ам.долларыг санал болгосон билээ. Энтертайнментийн салбарын хоёр аварга “Warner Bros”-ийн каталогийг эзэмших эрхийн төлөө ширүүн тэмцэлдэж байгаа юм. Өнгөрсөн долоо хоногт “Warner Bros”-ийн ТУЗ “Paramount”-ийн саналаас татгалзахыг хувьцаа эзэмшигчдэдээ уриалсан байна. Ийм учир илүү мөнгө амлаад хүчрээгүй “Paramount” студи “Warner Bros”-ийг шүүхэд өгчээ. “Paramount”-ийн маргаж буйгаар бол “Warner Bros”-ийн нэгж хугацааг 30 ам.доллароор худалдан авъя гэх санал нь “Netflix”-ийн 27.75 ам.долларын саналаас илүү дээр аж. Ингэж бодож байгаа учир “Paramount” АНУ-ын Делавер мужийн шүүхэд хандаж “Warner Bros”-ийн…
Алдарт хөгжмийн зохиолч В.А.Моцартын хамгийн сүүлийн бүтээл “Увдист лимбэ” дуурийг УДБЭТ-ын уран бүтээлчид энэ сарын 24, 25-нд 17:00 цагаас толилуулах гэж байна. Зохиолын сэдвийг Австрийн урлаг, нийгмийн нэрт зүтгэлтэн Э.Шиканедер нь К.Виландагийн 1786-1789 онд хэвлэгдэн гарсан “Жинистан буюу сайхан сэтгэлт хатагтай ба сүнснүүд” хэмээх уран зөгнөлт туульсын түүврээс авч, тухайн цаг үеийн ардын шидэт аман зохиолтой уялдуулан холбож чадсан юм. Цомнол анхнаасаа герман хэл дээр бичигдсэн бөгөөд үйл явдлууд, баатрууд бүгд нууцлаг ертөнцийг эрэгцүүлсэн маягтай, уран сэтгэмжийн аргаар бүтээгджээ. Үлгэрийн гэмээр энэхүү гэнэн сэдвийг В.А.Моцарт хөгжүүлэн хүний зан араншин, ёс суртахууны асуудлыг хөндсөн гүн гүнзгий философийн эрэгцүүлэл болгон хөгжим бичжээ.…
“Монголын сайхан бичигтэн-2025” олон улсын уралдааны шилдэг бүтээлийн үзэсгэлэнг Уран зургийн галерейд өчигдөр /2026.01.12/-өөс олон нийтэд дэлгэж байна. Үндэсний бичиг соёлыг түгээн дэлгэрүүлэх зорилготой уг уралдааныг Үндэсний мэдээллийн МОНЦАМЭ агентлаг уламжлал болгон зохион байгуулж ирсэн. Энэ удаагийн уралдааны онцлог нь их эрдэмтэн Б.Ренчиний зохиол, бүтээлээс сэдэвлэн уралдааны бүх ангиллын бүтээлийг туурвисан. Тухайлбал, “Сайхан бичигтэн анги” ангилалд оролцсон хүүхдүүд Б.Ренчиний “Монгол хэл” хэмээх алдарт шүлгийг бичиж, ур чадвараа сорин уралдлаа. Найман ангилалтай энэхүү уралдаанд 70 гаруй шилдэг бүтээлийг дэлгээд байна. Эдгээрээс “Монгол туургатны болон бусад гадаад улсын иргэд, монгол бичигтнүүд” ангилалд 2025 онд ОХУ-ын Бүгд Найрамдах Буриад Улс, БНХАУ-ын ӨМӨЗО, АНУ, Япон улс гэсэн таван улсын иргэн…