Цөлжилттэй тэмцэх тухай НҮБ-ын конвенцын Талуудын 17 дугаар бага хурлын хүрээнд зохион байгуулж буй “Эрвээхэйн ертөнц” түр үзэсгэлэнг Байгалийн шинжлэх ухааны үндэсний музейд өчигдөр /2026.08.19/ нээлээ.
Энэхүү үзэсгэлэн нь монгол орны ховор болон хамгааллын ач холбогдол бүхий эрвээхэйн зүйлүүдийг онцлон сурталчлах, байгаль хамгаалал, биологийн олон янз байдлын чухлыг олон нийтэд таниулах зорилготой.
Үзэсгэлэнд дэлхийн 13 орны болон монгол орны нутаг дэвсгэрт тархсан 500 гаруй зүйлд хамаарах 900 гаруй ховор ба сонирхолтой эрвээхэйн цуглуулгыг дэлгэн үзүүлж байна.
Мөн байгаль орчны хувьсал, өөрчлөлттэй холбоотой эрвээхэйн амьдрах орчин өөрчлөгдөж, зарим зүйл ховордох эрсдэлтэй болж байна. Тиймээс эрвээхэй хэрхэн амьдардаг, тэдгээрийн амьдралд байгаль орчны өөрчлөлт хэрхэн нөлөөлж байгаа, эрвээхэйн амьдрах орчныг хэрхэн хамгаалах асуудлыг олон нийтэд ойлгуулахыг зорьжээ.
Байгалийн шинжлэх ухааны үндэсний музейн захирал Н.Манчук, “Энэ удаагийн үзэсгэлэн эрвээхэй, байгаль хамгааллын талаар олон нийтэд ойлголт, мэдээлэл өгөхөд оршиж байгаа. Тухайлбал, эрвээхэйн ховордол, дэлхийн улс орнуудад хэрхэн тархсан байдал, амьдрах орчин нь байгаль орчны өөрчлөлтөөс хэрхэн хамаарч байгаа зэрэг мэдээллийг цогцоор нь хүргэхийг зорьсон.
Үүний зэрэгцээ эрвээхэй судлаачид хээрийн судалгааг хэрхэн хийдэг, эрвээхэйг ямар аргачлалаар цуглуулж, баримтжуулдаг, цуглуулсан дээжийг ямар шат дамжлагаар боловсруулж, эцсийн бүтээгдэхүүн болох музейн үзмэр болгон бэлтгэдэг талаар харуулж байгаа” гэв.
Эрдэм шинжилгээний ажилтан, шавж судлаач Г.Цэцэгбадам ярихдаа, “Энэ үзэсгэлэнг COP17-гийн хүрээнд зохион байгуулж буйгаараа онцлогтой. Өнөөдөр дэлхий нийтээр цөлжилт, газрын доройтлын асуудлыг ярьж, байгаль орчноо хамгаалах шаардлагыг онцолж байна. “Байгалиа хайрлая, хамгаалъя” гэж хүн бүр ярьдаг боловч музей, шинжлэх ухааны байгууллагын түвшинд байгалийн төрөл зүйлийг зөв баримтжуулж, цаашид хадгалан хамгаалах нь чухал юм” хэмээн тодотгож байлаа.
Мөн тэрбээр “Эрвээхэй, бусад шавжийг хэн дуртай нь байгалиас цуглуулж, өөрийн хэрэгцээнд ашиглах бус, зөвхөн шинжлэх ухааны судалгаа, музейн зориулалтаар, тогтсон арга зүй, журмын дагуу цуглуулж, боловсруулан хадгалдаг. Ингэснээр тухайн амьдрах орчинд ямар зүйлүүд тархаж байсан, тэдгээрийн тоо толгой, тархац нутаг хэрхэн өөрчлөгдөж байгаа, цөлжилт, хүний үйл ажиллагааны нөлөөгөөр тухайн зүйл устах эрсдэлтэй эсэх зэрэг олон асуудлыг судлах боломжтой болдог.
Эрвээхэй нь зөвхөн гоо үзэмжээрээ бус, амьдралын эргэлт, өсөлт хөгжил болон байгаль, экологийн тэнцвэрт байдалд оруулдаг хувь нэмрээрээ онцлог. Тухайлбал, торгоны хүр хорхой, долоогоны цагаан эрвээхэй зэрэг зүйлийг үзэсгэлэнгийн макетаар дамжуулан харуулсан.
Мөн Монгол Улсын Улаан номд бүртгэсэн махан эрвээхэйн бие гүйцсэн үе, өндөг, авгалдай, хүүхэлдэй гэсэн хөгжлийн үе шатыг томруулсан макетаар үзүүлж, амьдралын бүрэн эргэлтийг нь танилцуулж байна” гэв.
Энэ нь тус музейн эрвээхэй, шавж судлалын чиглэлээр гаргаж буй гурав дахь удаагийн үзэсгэлэн юм. Анхны үзэсгэлэнгээ 2012 онд, хоёр дахь үзэсгэлэнгээ 2022 онд гаргаж байсан бол энэ удаа 2026 онд гурав дахь үзэсгэлэнгээ толилуулж байна. Үзэсгэлэн бүрийн явцад музейн сан хөмрөгийн цуглуулга баяжиж, үзмэрүүдийн тоо, төрөл зүйл нэмэгдсээр иржээ.
Уг үзэсгэлэн аравдугаар сарын 20-ныг хүртэл олны хүртээл болно.
