Ангилал: Дуу хөгжим

Уншигчдын хүсэлтээр Монгол Улсын гавьяат жүжигчин, Ч.Лодойдамбын нэрэмжит шагналт Н.Баатар гуайтай 2013 онд хийсэн ярилцлагаа хүргэж байна.

“Энэ хүнийг Эрдэнэ гэдэг. Уг нь Засагт ханы хүн. Захирагчтайгаа заргалдаад нутагтаа хөл гишгэх газаргүй хавчигдаж, эхнэр хүүхэдтэйгээ цагаачилж яваа нь энэ. Эрдэнэ 18 настайдаа Долгортой дэр нийлүүлэн амьдарч, гараасаа хөтлөх ганц үртэй болсон юм”.

Зууны манлай“Тунгалаг Тамир” кино ингэж эхэлдэг.Олон сайхан дүрээрээ мөнхөрсөн алтан үеийнхэн маань энэ киног бүтээсэн. Тэднээс цагийн уртад цөөнгүй нь бурхны оронд хальж, өдгөө хуруу дарам цөөхөн хүн үлджээ. Түүний нэг Монгол Улсын гавьяат жүжигчин, Ч.Лодойдамбын нэрэмжит шагналт Н.Баатар гуайтай уулзлаа.

Урьд нь гуалиг бие, булчинлаг гэдэс, хавангүй хөлтэй байснаа санаж байна уу? Мэдээж та хорвоод гайхамшгийг төрүүлэхийн тулд бие, залуу насаа золиослон үр хүүхдээ асарч, энэрч хайрладаг. Гэтэл төрсөн эмэгтэйчүүдийн дийлэнхи нь хүүхдийнхээ хамт илчлэг ихтэй хоол, хүнсийг илүүтэй хэрэглэх, жирэмсэн үедээ амттан, хоолыг тохируулалгүй идснээр таргалах эрсдэлтэй тулгардаг. Тэгвэл энэ асуудлыг жирэмсэн байхдаа зохицуулж болохоор боллоо. Тарган “Би” баяртай.
Эрүүл жирэмслэлтийн хугацаанд эх 10-12 кг нэмэх нь хэвийн гэж үздэг. Үүнээс илүү эсвэл бага бол хяналтийн эмчээсээ таарах хүнсний талаар зөвөлгөө аваарай.

Өнөөдөр аргын тооллын 2015 оны Нэгдүгээр сарын 28. Лхагва гараг. Билгийн тооллын XVII жарны “Тийн ялгуусан”хэмээгч модон морин жилийн өвлийн адаг улаагчин үхэр сарын шинийн 9. Буд гараг. Нэгэн эхийн зургаан хөвгүүн одтой, 3 хөх мэнгэтэй хөх луу өдөр. Өдрийн барилдлага Үхэх. Шүтэн барилдлага Хурьцахуй. Өдрийн наран 8 цаг 15 минутад мандан, 17 цаг 34 минутад жаргана. Тухайн өдөр хулгана, бич жилтнээ аливаа үйлийг хийхэд эерэг сайн ба могой, морь жилтнээ сөрөг муу нөлөөтэй тул элдэв үйлд хянамгай хандаж, биеэ энхрийлүүштэй. Эл өдөр элдэв үйлд хянуур хандах хэрэгтэй ба ан, гөрөө хийх, мал, адгуус муулах, лус тахих, хур оруулах, зэтгэрийг номхотгох, хөгжмийн зэмсэг урлах, дарханы үйлд сайн. Гүүр тавих, газар малтах, бөө, удганы үйлд муу. Өдрийн сайн цаг нь бар, луу, могой, бич, тахиа, гахай болой. Хол газар яваар одогсод зүүн зүгт мөрөө гаргавал зохистой. Балжиннямтай өдөр. Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулахад тохиромжгүй хэмээжээ.

2015 оны нэгдүгээр сарын 28-ны 08 цагаас 20 цаг хүртэл:

Нутгийн зүүн хагаст үүлэрхэг. Төвийн нутгийн зүүн хэсэг, говь болон зүүн зүгийн нутгийн зарим газраар цас орж, явган шуурга шуурна. Бусад нутгаар багавтар үүлтэй. Цас орохгүй. Салхи нутгийн зүүн хэсгээр өмнөөс баруун хойш эргэж, бусад нутгаар баруун хойноос секундэд 7-12 метр. Увс нуур болон Дархадын хотгороор 27-32 хэм, Идэр, Тэс, Эгь-Үүр, Орхон, Сэлэнгэ, Хараа, Ерөө, Туул, Тэрэлж голын сав газраар 20-25 хэм, Говийн бүс нутгийн өмнөд хэсэг болон цас багатай нутгуудаар 7-12 хэм, бусад нутгаар 12-17 хэм хүйтэн байна.

Өглөөний цайгаа тогтмол ууж байх нь хүүхдийн сурлагын амжилт, байх ёстой жиндээ хүрэх үүднээс чухал ач холбогдолтой. Сүүлийн үед хийсэн нэгэн судалгаагаар Кавказ гаралтай Испаничуудын 42 хувь нь, Африк гаралтай Америкчуудын 59 хувь нь огт өглөөний цай уудаггүй гэсэн дүн гарчээ. Хачирхалтай нэгэн үнэн энэ судалгаагаар нотлогджээ. Өглөөний цай уудаггүй хүүхдийн тархи, бие нь өдөржин үүний хор нөлөөг амсдаг байна. Өглөөний цай бэлтгэх нь ажил хэрэгч ээж таны хувьд хэцүү санагддаг ч зарим хялбархан хоол хүнсийг бэлтгэж өөрийн ажлыг хөнгөлөх боломжтой.

Улсын дуурь, бүжгийн эрдмийн театрын “U-Pera” хамтлаг нь 2011 онд анх үүсгэн байгуулагдсан юм. Тус театрын дуучид болох А.Анар-Эрдэнэ, Б.Гантөмөр, Б.Энхсайхан, Г.Энхболд гэсэн дөрвөн дуучнаас бүрдсэн Popera, Techno opera, HipHopera , Trance opera зэрэг олон төрлөөр уран бүтээлээ туурвидаг хамтлаг юм.

25-хан насандаа Төрийн соёрхолт хэмээх хүссэн аавын хүү аваад байдаггүй хүндтэй шагналыг зүй ёсоор гардаж, хамгийн гайхалтай нь өөрийнхөө хүсэлтээр буцааж байсан жүжигчин Ц.Төмөрбаатарыг уншигчид маань алдарт Цагааны Цэгмид агсаны том хүү гэдгийг сайн мэдэх биз ээ. Тэрээр хоёрдахь амьдралаа зохиосон, өөрөөсөө 14 насаар дүү залуу эхнэртэй юм. Тэрээр ярилцлагадаа сэтгүүлчийн асуусан асуултанд ингэж хариулсан байна.

Өнөөдөр аргын тооллын 2015 оны Нэгдүгээр сарын 27. Мягмар гараг. Билгийн тооллын XVII жарны “Тийн ялгуусан” хэмээгч модон морин жилийн өвлийн адаг улаагчин үхэр сарын шинийн 8. Ангараг гараг. Гоё хүүхэн одтой, 4 ногоон мэнгэтэй харагчин туулай өдөр.

Зүүн зүгийн нутгаар багавтар үүлтэй. Бусад нутгаар үүлшинэ. Баруун зүгийн нутгийн зарим газраар, говийн нутгийн баруун хэсгээр бага зэргийн цас орж, явган шуурга шуурна. Бусад нутгаар цас орохгүй. Салхи зүүн зүгийн нутгаар баруун хойноос, бусад нутгаар зүүн өмнөөс секундэд 6-11 метр. Увс нуур болон Дархадын хотгороор 23-28 градус, Идэр, Тэс, Эгь-Үүр, Орхон, Сэлэнгэ, Хараа, Ерөө, Туул, Тэрэлж голын сав газраар 20-25 градус, Говийн бүс нутгийн өмнөд хэсэг болон цас багатай нутгуудаар 7-12 градус, бусад нутгаар 11-16 градус хүйтэн байна.

Хийх ёсгүй зүйлээ хийж дэмий цаг үрж байна.
Видео тоглоом тоглож, реалити шоу үзэж, интернет ухаж суух… Хоол хүнс байнга эргүүлэх, архи дарс, зугаа цэнгэл хэт их хөөх гээд маш олон “хэрэгцээгүй” зүйлүүд таны жагсаалтанд байгаа. Гэхдээ амьдралаа нэн чухалаар анхааралтай хараад үз дээ? Хамаг их цагаа яг хаана, юунд өнгөрөөж байна вэ? Тэгээд тэр нь чамд үнэхээр сайн нөлөөтэй, үр дүнтэй гэж бодож байна уу? Таныг илүү сайн амьдрал өөд хөтөлж байна уу? Гэрэлт ирээдүйн үндэс суурь болж өгч чадаж байна уу? Эдгээр асуултуудыг өөртөө нэг тавьж үзээд хэрэв “үгүй” бол өдөр тутмын үйл хэрэгээ шинэчилж, өөрчлөлт хийх цаг чинь болсон байна.