Дэлхийн хоёрдугаар дайны үеэр Нацист Германы офицерын Помпей хотоос хулгайлсан эротик дүрслэлтэй чулуун хавтанг өв залгамжлагчид нь эртний Ромын хотын музейд буцаан өгчээ. Нийтийн тооллын өмнөх сүүлчийн зууны дунд үеэс нийтийн тооллын нэгдүгээр зуун хүртэлх хугацаанд хамаарах энэ бүтээлд амраг хосын дотно харилцааг дүрсэлсэн юм байна. Тухайн үед Итали дахь Германы армийн хангамжийн сүлжээг хариуцаж байсан ахмад энэхүү эртний бүтээлийг өөрийн нэг ажилтанд бэлэглэж байжээ. Харин уг бэлгийг авсан хүний өв залгамжлагчид саяхан Италийн цагдаагийн газрын соёлын өв хамгаалах албатай холбогдсоноор эртний бүтээл Помпейд буцаж ирэх боломжтой болсон байна.
Италийн мэргэжилтнүүд бүтээлийг шинжлээд эртний Помпей хотын нэг айлын унтлагын өрөөний шалны чимэглэл байсныг тогтоожээ. Үүний дараа Германы иргэд хулгайлагдсан бүтээлийг Штутгарт хот дахь Италийн консулын газарт хүлээлгэн өгсөн байна. Бүтээлийг түр хугацаанд Помпейн малтлагаар илэрсэн эд зүйлсийн “Pompeii Antiquarium” музейд байрлуулж, судалгааг үргэлжлүүлэхээр болжээ.
“Алдагдсан археологийн олдвор бүр буцаж ирэхдээ бидний сэтгэлийн шархыг эдгээдэг тул өнөөдрийг хүртэл хадгалж, хамгаалж ирсэн хүмүүст нь бид гүнээ талархаж байна” гэж Помпейн археологийн хүрээлэнгийн захирал Габриэл Зуктригел ярьсан байна. Мозайкын гарал үүслийг олж чадахгүй байж болох ч “жинхэнэ мөн чанарыг тогтоох, түүхийн үнэнийг сэргээн босгохын тулд судалгаагаа үргэлжлүүлэх”-ийг тэр амлажээ.
1969 онд байгуулагдсан цагаасаа хойш Италийн цагдаагийн газрын соёлын өвийг хамгаалах алба гурван сая гаруй алдагдсан олдворыг илрүүлсэн юм. Хамгийн сүүлд Помпейн ойролцоо оршдог эртний Ромын Стабиае тосгоны малтлагаас олдсон ханын зургаан хэсэг чулуун шигтгээтэй чимэглэлийг 2021 онд буцаан авч байжээ. Тэдгээрийг 1970-аад оны үед явуулсан хууль бус малтлагаар илрүүлсний дараа хил давуулж, Америк, Швейцар, Английн цуглуулагчдын гар дамжиж ирснийг урт хугацааны мөрдлөгийн үр дүнд олсон юм байна. Орчин үед ч бас жуулчид Италиас эртний археологийн олдворуудыг хулгайлах явдал гарсаар байгаа. 2020 онд Канадын иргэн эмэгтэй Помпейн балгаснаас авсан жижиг олдворыг уучлал гуйсан захианы хамт Италийн талд буцаан ирүүлж байв. Тухайн олдворыг авч явсан цагаас хойш өөрт нь азгүй зүйлс дараалан тохиолдсон тул тэр эмэгтэй үүнийг “хараагдсан” гэж үзээд буцаахаар шийдэж байжээ.
Помпей хот нь нийтийн тооллын 79 онд Везуви галт уулыг дэлбэрэхэд сүйрсэн бөгөөд 16 дугаар зууныг хүртэл үнс нурманд булшлагдсан байсан юм.
