“Монгол бий биелгээ” номын нээлт Үндэсний Номын санд болов.
ССАЖЗЯ-ны мэдээлснээр, ЮНЕСКО-гийн Соёлын биет бус өвийн сан, тус яамны дэмжлэгтэй “Монгол бий биелгээг өвлүүлэн уламжлуулж, оршин тогтнох чадварыг бэхжүүлэх нь” төслийг СУИС-ийн Соёлын сургууль 2022-2025 онд хэрэгжүүлсэн.
ЮНЕСКО-гийн Яаралтай хамгаалах шаардлагатай соёлын биет бус өвийн жагсаалтад Монгол Улсаас 2009 онд бүртгэсэн “Монгол ардын бүжиг бий биелгээ” өвийн оршин тогтнох чадварыг бэхжүүлэх зорилготой юм.
Төслийн хүрээнд хээрийн судалгааны ажлыг Баян-Өлгий, Дархан-Уул, Орхон, Сэлэнгэ, Төв, Ховд, Увс аймаг болон Улаанбаатар хотод зохион байгуулж, бий биелгээ, ихэлийн татлага, товшуур, шанзны цохилгыг өвлөн уламжилсан 208 хүнтэй уулзсан байна.
Бий биелгээний 54 төрлийн 550 хувилбар, ихэлийн татлага, шанз, товшуурын цохилгоны 75 хувилбарыг баримтжуулав.
Бий биелгээ өвийг хамгаалахад тулгамдаж буй асуудлыг өвлөн уламжлагчдаас тодруулж, ярилцлага хийсний үндсэн дээр, хээрийн судалгааны үр дүнд тулгуурлаж тус номыг бүтээжээ. Зохиогчид тус номд Баяд, Дөрвөд, Захчин, Торгууд, Урианхай, Хотон угсаатны бүлгийн түүх, домог, бий биелгээний үүсэл, гарвал, төрөл зүйл, хөдөлгөөн, хөгжмийн онцлог, хөгжмийн тэмдэглэгээ /хөгжмийн нот/-г багтааж, өвлөн уламжлагчийн тайлан тайлбарласнаар угсаатны бүлэг бүрийн бий биелгээ, хөдөлгөөний онцлог, ихэлийн татлага, товшуур, шанзны цохилгыг зан үйл, домогтой нь уялдуулан уламжлалт хэв намбаар нь сурах, судлах боломжийг өгүүлэхийг хичээсэн байна.
Тус судалгааны бүтээл нь “Монгол ардын бүжиг бий биелгээ” өвийг хамгаалах, оршин тогтнох чадварыг бэхжүүлэх, залуу хойч үед өвлүүлэн уламжлуулахад бодитой хувь нэмэр оруулах ач холбогдолтой юм.
