Дэлхийн түүхэн дэх хамгийн алдартай эрдэмтдийн нэг болох Эйнштейний хийл дуудлага худалдаагаар 860 мянган фунт стерлингээр зарагджээ.
Эйнштейний анхны хийл байсан гэж үзэж буй 1894 оны Зунтерерийн хийлийг Английн Глостершир гүнлэгийн “Dominic Winter Auctioneers” дуудлага худалдааны ордонд үнэ хаялцуулахаас өмнө 300 мянган фунт стерлингийн үнэд хүрнэ гэж шинжээчид таамаглаж байв.
Эйнштейний найздаа бэлэглэсэн гүн ухааны ном мөн 2200 фунт стерлингээр зарагдсан байна. Дуудлагаар худалдаалагдсан үнэ дээр 26.4 хувийн нэмэлт шимтгэл нэмэгдэх бөгөөд ингэснээр хийлийн эцсийн үнэ 1 сая фунт стерлингээс давах юм.
Дуудлага худалдааны ордны мэргэжилтнүүдийн үзэж буйгаар, шимтгэлийг нэмж тооцвол урьд нь мэргэжлийн хийлчин хүний эзэмшиж байгаагүй хийлийн хувьд хамгийн өндөр үнэ болох юм. Өмнөх дээд амжилтыг “Титаник” уран сайхны кинон дээр тоглож байсан хөгжмийн зэмсэг эзэмшиж байгаа ажээ.
“Dominic Winter Auctioneers” дуудлага худалдааны ордны ахлах мэргэжилтэн, түүхэн дурсгалт эд зүйлсийн мэргэжилтэн Крис Альбери 10 орчим минутын дотор дууссан худалдааг “онцгой үйл явдал” хэмээн тодорхойлсон байна. Тэрбээр BBC радиод ярилцлага өгөх үеэрээ хэлэхдээ, дуудлага худалдаанд утсаар гурван хүн маш идэвхтэй оролцсон гэв.
“Эйнштейн хийл тоглодог байсныг тийм ч олон хүн мэддэггүй байсан. Хэрэв эрдэмтэн болоогүй бол дуртайяа хөгжимчин болох байсан гэж тэрбээр үргэлж хэлдэг байсан. Дөрвөн настайгаасаа хийл хөгжим сурч эхэлсэн тэрбээр амьдралынхаа туршид өдөр бүр тоглодог байсан” гэж К.Альбери ярьсан байна.
Мөн Эйнштейний дугуйн суудал дуудлага худалдаагаар зарагдаагүй тул дахин үнэ хаялцуулж магадгүй байна. Дуудлага худалдаанд оруулсан бүх эд зүйлийг Эйнштейн 1932 оны сүүлчээр сайн найз, мэргэжил нэгт физикч Макс фон Лауэд өгсөн ажээ. Түүнээс удалгүй Эйнштейн Герман дахь антисемитизм, нацизмаас зугтахын тулд Америк руу дүрвэжээ.
Макс фон Лауэ тэдгээр эд зүйлийг 20 жилийн дараа өөрийн танил, Эйнштейний шүтэн бишрэгч Маргарета Хоммрихт бэлэглэсэн бөгөөд өдгөө түүний ач охин нь тэдгээрийг худалдаанд тавьсан байна. Эйнштейнийг 1933 онд АНУ-д ирэхэд нь бэлэглэсэн өөр нэгэн хийл 2018 онд Нью-Йоркт болсон дуудлага худалдаагаар 516 500 ам.доллароор зарагдаж байв.
