Гурванбулаг сумын нутаг нь хүрлийн болон төмөр зэвсгийн үеийн археологийн олон дурсгалыг хадгалсан, эртний нүүдэлчдийн түүх, соёлыг судлах чухал бүс нутгийн нэг юм.
Тус сумын нутагт булш, хиргисүүр, дөрвөлжин булш, хадны зураг, чулуун хөшөө зэрэг олон төрлийн дурсгал тархсан бөгөөд эдгээр нь эртний нүүдэлчдийн аж ахуй, нийгмийн байгуулал, урлаг, зан заншил, шүтлэг бишрэлийн талаарх үнэт мэдээллийг өнөөг хүртэл хадгалан үлдээжээ.
Гурванбулаг сумын Шивээ уулын баруун хойд бэлд хүрлийн болон төмөр зэвсгийн үед хамаарах олон тооны булш, хиргисүүр бий. Эдгээр дурсгал нь тухайн үеийн оршуулгын зан үйл, нийгмийн бүтэц, соёлын онцлогийг судлахад чухал эх сурвалж болдог.
Мөн Шивээ уулын хад чулуун дээр эртний хүмүүсийн сийлэн үлдээсэн хадны зургууд хадгалагдан үлдсэн байна. Тэдгээрт буга, янгир зэрэг ан амьтдын дүрслэл зонхилохын зэрэгцээ хүмүүсийн өдөр тутмын ахуй, ан агнуур, байгальтайгаа харилцах харилцааг илэрхийлсэн дүрслэлүүд багтжээ.
Түүнчлэн тус нутагт дөрвөлжин булш болон тэдгээрийн дөрвөн буланд босгосон чулуун хөшөө бүхий цогц дурсгалууд бий. Судлаачдын үзэж буйгаар эдгээр нь эртний язгууртны оршуулгын зан үйлтэй холбоотой бөгөөд тухайн үеийн нийгмийн зохион байгуулалт, соёлын хөгжлийг судлахад чухал ач холбогдолтой юм.
Гурванбулаг сумын археологийн дурсгалууд нь Монголын эртний нүүдэлчдийн соёл иргэншлийн түүхийг гэрчлэх үнэт өв бөгөөд шинжлэх ухааны судалгаанаас гадна түүх, соёлын аялал жуулчлалыг хөгжүүлэх өндөр ач холбогдолтойд тооцогддог. Тиймээс тус бүс нутагт аялах бол эдгээр түүхэн дурсгалуудыг үзэх боломжтой юм.
