Дундговь аймгийн музейн сан хөмрөгт “уран” Ц.Сумьяагийн мөнгөлсөн шаазан аяга, аяганы уут, ясан шатар, ясан сийлбэр, гуулин цутгамал хадгалагдаж байна. Түүний олон бүтээл олон улсын үзэсгэлэнд тавигдаж, нэлээдийг нь бэлэг дурсгалд өгчээ.
Цэндийн Сумьяа 1916 онд Түшээт ваны хошуу, одоогийн Дундговь аймгийн Эрдэнэдалай сумын нутагт малчны гэр бүлд төржээ. Багадаа хийдэд шавилан суусан боловч удалгүй хар болж, ардын цэрэгт явж, халагдан ирээд гэрлэж, нутагтаа амьдарсан байна. Тэрбээр мал маллаж байгаад сумынхаа хүн эмнэлэгт бага эмчийн зиндаанд ажиллаж, улмаар нэгдлийн гишүүн болж, олон жил дархан, мужаанаар ажиллажээ.
Нутгийнхандаа “Төмрийн хаан” хэмээн алдаршсан цуутай уран дархан байсан гэдэг. Эрдэнэдалай суманд олон айлд алхан хээ, өлзийгөөр чимэглэсэн зуух, пийшин хийж өгөхөөс эхлээд мөнгөлсөн эмээл, хазаар, хударга, бүсгүйчүүдийн гоёл, бэлэг дурсгалын зүйл гээд түүний хийсэн, урласан бүтээл олон.
1949 онд И.В.Сталины 70 насны ойд зориулж гангаар хийсэн таван хошуу малын дүрс, 1962 онд аймгийн 20 жилийн ойд зориулсан зандан шатар, нүд чих, толгой нь хөдөлдөг морин хуур, ардын хувьсгалын 40 жилийн ойд зориулсан сийлбэртэй жийжүүтэй ган дөрөө, 12 жилийн дарааллаар түлхэгдэж нээгддэг сийлбэртэй 12 түлхүүртэй цоож, Улсын сайн малчдын III зөвлөгөөнд зориулж 18 түлхүүртэй цоож, ган бөмбөлөг, ваартай цэцэг, гангаар сийлсэн өөрийн дүр гээд маш олон урлал бүтээжээ.
Түүнчлэн өвс хаддаг машин, мотоциклийнхээ толгой дээр салхин сэнсээр эргэдэг маанийн хүрд хийсэн төдийгүй, өөрөө мотоциклээс унаж эгмээ хугалчихаад цээжиндээ тааруулж эрэг боолтоор чангалж сулладаг цээживч хийж, хугарсан ясаа хөдөлгөөнгүй байлгаж эдгээсэн гээд олныг шагшуулсан олон бүтээл урлаж байсан гэдэг.
Эх сурвалж: МОНЦАМЭ агентлаг
