Ангилал: Нийгэм

Урлаг гэж юу вэ? Монголчууд эртнээс “уран сайхан“ хэмээн хэлэлцсээр ирсэн нь урнаар бүтээн туурвиж сайхныг цогцлоон бүтээх, уран сайхан зүйлээр мэлмийгээ баясгаж, сонороо мялаан, сэрж мэдэрч, таван мэдрэхүйгээрээ гоо зүйн таашаал хүртэх үйлийг бүхэлд нь илэрхийлсэн утгатай. Харин орчин үед үүнийг бид урлаг хэмээн нэрлэдэг. Урлаг гэдэг нь угтаа монгол хэлний “ур“ хэмээх язгуурт “-лиг“ дагаврыг залгаж үүсгэсэн ур төгс гэсэн утга бүхий “урлиг“ гэсэн үг болой. Яг л тэнгэрлиг, сүрлиг гэдэгтэй агаар нэг.

Эмэгтэй хүн бүр хөгшрөх вий гэсэн айдастай байдаг. Хүн бүрт хөгшрүүлэхийн эсрэг ямар нэг бүтээгдэхүүн хэрэгтэй байгаагаас харахад гоо сайхны зах зээл хэр их эрэлттэй байгааг мэдэж болно. Гэвч пластик мэс засал, үнэтэй гоо сайхны бүтээгдэхүүн, арьс засал зэрэг нь залуугаараа үлдэх цорын ганц арга биш.

Гитлерийн засаглалын үед нийт 6 сая орчим жүүд үндсэтэн амиа алдсан юм. Энэ нь Европ тивд байгаа нийт жүүдүүдийн 88% нь болж байгаа юм. Тэднийг барьж хорин, тамлан зовоож алдаг байв.
Жүүдүүд гэж хэн бэ? Ямар утга учиртай хүмүүс байв? Яагаад Гитлер чухам жүүдүүдийг хоморголон алах болсон бэ гэдэг асуултууд ар араасаа гарч ирнэ. Жүүдүүдийг Оросоор “еврей” гэх ба Монголчууд ч гэсэн Еврей гэж хэвшсэн. Англиан “Jew”, Германаар “Juden”, Хятадаар “犹太人” гэх ажээ.

Хамтдаа инээмсэглэе” аянг хамгийн анх 2014 онд эхлүүлж байжээ. Харин “Хамтдаа инээмсэглэе”урлагийн их наадмыг өнгөрсөн жил зохион байгуулсан. Тэгвэл энэ жил хоёр дахь удаагаа болохоор тов нь гарчээ.

Антонин Леопольд Дворжак Чех улсаас төрөн гарсан дэлхийн алдарт хөгжмийн зохиолч юм. Тэр хайр дурлалын сэдэвт хөгжмийн бүтээлүүд, тэр дундаа “Славони бүжиг” /Slavonic Dances/, “Америк хүн” /”American” String Quartet/, “Морин хийл хөгжимд зориулсан концертын В нот” /Cello Concerto in B minor/, “Шинэ ертөнц №9 Симфони” (New World) зэрэг дуурь, симфони, найрал болон танхимын хөгжмийн бүтээлүүдээрээ алдартай нэгэн. 1892 -1895 онуудад АНУ-ын Үндэсний Консерваторийн захиралаар ажилласан бөгөөд энэ хугацаанд түүний дэлхий дахинд хамгийн ихээр алдаршсан бүтээлүүдийнх нэг “Шинэ ертөнц №9” симфонио туурвисан байна.

Монголын хошин урлагийн хамгийн отгон нь хэдий ч хамгийн олон үзэгчдийг байлдан дагуулдаг “Эмоци” продакшны хамт олон тун ч завгүй шаргуу ажиллаж байгаа гэнэ. Хамтлагийн залуус өнгөрсөн гуравдугаар сард Солонгос улсад ажиллаж амьдарч буй Монголчууддаа зориулан аялан тоглолтоо хийгээд ирсэн билээ. Тэгвэл тэдний дараагийн тоглолтын тов хэдийнээ гарсан байна.

1398 оны есдүгээр сарын 22-ны өдөр монгол цэрэг Афганистаны уулсын дундуур гарч Энэтхэг орныг зорих их замд хөндөлдөх байгалийн бартаа саад болсон Инд мөрний баруун эрэгт гарч ирэв. Хоёр хоногийн дотор завь онгоцуудаар хөвөгч гүүр бариад их цэрэг дорно зүг аяны замаа хөөжээ.

Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн 2003 оны 105 дугаар зарлигаар тавдугаар сарын эхний долоо хоногийг орон даяар “Үндэсний бичиг үсгийн баяр” болгон тэмдэглэж ирсэн. Тус арга хэмжээ энэ сарын 29-нөөс тавдугаар сарын 03-ны хооронд болно.

ШУА-ийн Түүх, археологийн хүрээлэн, Төв аймгийн Нутгийн залуучуудын холбоотой хамтран Монголын төр, нийгэм, шинжлэх ухааны нэрт зүтгэлтэн, түүхч, манжич Л.Дэндэвийн мэндэлсний 120 жилийн ойд зориулсан “Их шастирын мэргэн түшмэл” баримтат кино өнөөдөр үзэгчдийн хүртээл боллоо.