XIX зууны сүүл үе XX зууны эхэн үед сийлбэр хийх аргаараа алдаршсан Ц.Сүрэнгийн модоор урласан Улаан жамсран бурхан “Жангар” музейд хадгалагдаж байна.
Энэ бурхныг ажвал, Бадамлянхуа цэцгэн хагас саран мандал дээр зүүн бойвоо жийж хүн гишгэсэн, баруун бойвоо хагас нугалан амьтан гишгэсэн, алтан шаргал өнгөөр хээлэн чимсэн монгол гуталтай харагдана. Мөн баруун мутартаа сэлэм барьж далайсан, зүүн мутартаа энгэртээ авч нум сум, зэрээ, зүрх зэргийг атгасан, шаргал өнгийн хуяг бүхий өмсгөлтэй, тэргүүндээ таван хохимой чимэгтэй, үсийг сэгсийлгэн, амаа ангайн соёо шүдээ ярзайлгасан, мутар болон нүүр улаан өнгөөр тодруулсан улаан хилэнт дүр дүрслэлтэй модон сийлбэр юм.
Суурийн бадамлянхуа цэцгийн дэлбээг хөх болон боронзон мөнгөлөг өнгөөр сөөлжлөн будсан, голын цомирлогийг модны өнгийг тодруулсан шар боронзоор будсан, суурийн ирмэг, сийлбэрийн байрлах тавцан, монгол гутал, дээлийн ханцуй, гар, нүүр, сэлэм, үс зэргийг улаан өнгөөр будсан нь тухайн үзмэрийг үндсэн өнгө улаан болгон дүрсэлжээ. Мөн шаргал, хөх ногоон өнгүүдийг хослуулсан байна.
Бүтээлийг XIX зууны сүүл үе XX зууны эхэн үед уран Ц.Сүрэн гэж сийлбэр хийх аргаараа алдаршсан хүн урлажээ.
Тэрбээр Ховд аймгийн нутаг 14-р өртөөний нэг Хар усны өртөөнд туулай жил буюу 1867 онд ядуу малчин Цэгмидийн гэрт төржээ. 13 настайгаасаа сийлбэр хийж эхэлсэн бөгөөд төрөлхийн билэг авьяастай, авхаалж самбаатай, бурханы дүр дүрслэл гаргаж сийлдэг байсан бөгөөд тэр үедээ Ц.Сүрэн айлын хонь хариулах, элдэв загвар гаргаж өгөх, авдар, ор, шүүгээ, гэрийн мод зэргийг нь будаж өгөх, айргийн бүлүүр, морины хусуур, цацлын мод хийж хээ угалз сийлж өгөх зэрэг ажлыг хийж амьдарч байсан тухай намтар нь тэмдэглэн үлдсэн байна.
“Улаан жамсран бурхан” нь цэрэг дайны хүчээр түрэмгийлэн хорлогчдыг номхруулагч, догшин сахиус юм. Энэ сахиусыг шүтэн, үйл хэргээ даатгаж, тангараг өргөх ёс Автай сан хааны үеэс эхлэн анхдугаар богд Өндөр гэгээн Занабазар болон дараа, дараагийн богдуудад уламжлагдсан байдаг тухай “Жангар” музейн Эрдэм шинжилгээний ажилтан Б.Гэрэлтуяа танилцууллаа.
