Эрт урьд цагт шар зурхаач, хар зурхаач гэдэг хоёр их нэртэй зурхаачид байжээ. Шар зурхаач нь их баян, хар зурхаач нь ядуувтар байж гэнэ. Тэр хоёр насан дээр гарсан болохоор аль аль нь удалгүй нас барцгаажээ. Тэр хоёр мөн нэг нэг хүүтэй байжээ.
Зохиогч: Урлаг
Эрт урьд цагт Арж Бурж хааны аальгүй их хулгайч хавиргандаа хадлагагүй, нуруундаа нугалуургүй, эрийн сайн Хүүхэн Хүрэлдэй гэж байж гэнэ.
Эрт урьд цагт нэг анчин хүү аав ээж хоёртойгоо амьдарч байжээ.
Эрт урьд цагт мангасын цэргүүд Монгол нутгийг дайраад бүх эрчүүд нь дайнд морджээ.
Сод Богд Чингис зах нутаг нутгаар явахын цагт нэгэн өдөр дотоод есөн сайдаа авч мөр хайж бараа хараж яваад зарлиг болруун: Аль ч зүгээс ямар ч дайсан ирэх магад үгүй есөн сайд минь гурван хэсэг болж яв. гэж зарлиг болов.
Эрт урьд цагт
Суут богд Чингис хааны
Эрмэг цагаагч гүү нь
Эр хоёр загал унага төрсөн ажээ.
Эхлэл
….Энэ дайний эхэнг зурвал
Эрх чөлөөний эрлэг болж
Ямбатай Сэндэвийн адууны тоос
Ядуу Цамба
Дэлхийн анхны роман болох “Гэнжийн намтар” романаас сэдэвлэсэн “Эсрэг дурлал” хэмээх драмын жүжиг тун удахгүй. Улсын драмын эрдмийн тайзнаа тоглогдохоор болжээ.
Хөгжмийн гол түлхүүр бол мэдээж дуу авиа билээ.Хөгжмийг дууны авиа мөн хөдөлгөх хүч,хөвч хэрэгсэл зэргээс авиаг үүсгэнэ.Дуу авиаг цаг хугацааны хэмнэлтэйгээр зохион байрлуулсан урлагийг хөгжим гэдэг. Хөгжим гэх үг нь Грекээс гаралтай бөгөөд (mousike) буюу яруу ухааныг тэтгэгч тэнгэрийн урлаг гэсэн утгатай үг байна.