Монгол орноос Цэрдийн галавын үед буюу 90 сая жилийн өмнө үлэг гүрвэлүүдтэй зэрэгцэн амьдарч байсан эртний хөхтөн амьтны нэгэн шинэ төрөл зүйлийг анх удаа бүртгэжээ.
Түргэн хөдөлгөөнтэй, жижиг биетэй энэхүү амьтныг “Равжаа иший” хэмээн нэрлэсэн байна. Энэ төрлийн амьтдын үлдвэр Европ, Ази, Африк, хойд Америкийн зарим орноос олддог ч Монголоос анх удаа олдсон нь энэ юм. Энэхүү амьтны үлдвэрийг Дорноговь аймгийн Баянширээ уулын орчмоос цуглуулжээ.
Энэ нь цэрдийн галавын хөхтөн амьтдын төрөл зүйлүүдийн онцлог, уур амьсгал, газар зүйн хувьд хэрхэн тархаж байсныг илтгэх шинэхэн олдвор болов.
Амьтны шүдний хэлбэр дүрсэд хийсэн палеонтологийн судалгаагаар Равжаа нь хулганатай ижил жижиг биетэй, өвсөн идэштэй, тэжээлээ хивэх маягаар иддэг байсныгтогтоосон байна. Харин ижил овогт багтах зарим төрөл нь махан болон шавжаар хооллодог байжээ.
Равжаа иший хэмээх энэ олдвор нь тухайн үеийн экосистем, амьтдын талаар цогц ойлголт өгөхүйц ач холбогдолтой нээлт болжээ.
Тус судалгаа нь ШУА-ийн Палеонтологийн хүрээлэн болон Японы Окаяамагийн ШУС-ийн хамтын ажиллагааны нэгэн хэсэг аж. Судалгаанд Японы эрдэмтдээс гадна Палеонтологийн хүрээлэнгийн судлаач доктор Х.Цогтбаатар, Б.Майнбаяр нар оролцсон байна.
Олдворын талаар судлаач Б.Майнбаяр, “Бид анх 2019 онд Дорноговь аймгийн нутагт палеонтологийн хээрийн судалгааны ажлыг явуулахдаа Баянширээ уулын орчмоос ясны бөөгнөрлийг олсон. Улмаар малтлага хийж, тодорхой арга аргачлалаар боловсруулсны дараа маш жижиг хэмжээтэй, өвсөөр хооллодог хөхтөн амьтан болохыг тогтоосон. Монголын нутгаас энэ төрөл зүйл олдсон нь хөхтөн амьтны гарал үүслийн талаарх судалгааг урагшлуулахад түлхэц болсон гэж хэлж болно. Бид ихэвчлэн үлэг гүрвэлийн судалгааны үр дүнг олон нийтэд танилцуулдаг. Түүгээр ч олон хүн палеонтологийн шинжлэх ухааныг мэддэг болсон. Харин энэ удаа үлэг гүрвэлтэй зэрэгцэн амьдарч байсан эртний хөхтөн амьтны талаар хүргэж байна.
Энэ судалгаагаар дамжуулан үлэг гүрвэл амьдарч байсан үеийн экосистемийг цогцоор нь харах боломж бүрдэх ач холбогдолтой юм.
Түүнчлэн энэ зүйлийн тархалтыг судалснаар эртний газар зүйг сэргээн босгох, нүүдэл суудлыг тодорхойлох, хаана үүсэж хаашаа шилжиж нүүдэлсэн зэрэг мэдээллийг авах боломжтой” хэмээн ярьжээ.
Зургаан жилийн хугацаанд судалсан судалгааны ажлын хүчинд дээрх хөхтөн амьтныг нээж, улмаар 10 хоногийн өмнө олон нийтэд зарласан юм.
