Ангилал: Дуу хөгжим

“Чи минь байгаа болохоор…” гэсэн тодотголтой “Хурд” хамтлагийн гитарчин Д.Отгонбаярын зураг бүхий реклам хотын төвийг тэр чигт нь эзэлснийг та лав анзаарсан байх. Рок попын тогоонд чанагдаад 20 шахам жилийн нүүрийг үзэж байгаа ч тэрбээр анхны бие даасан тоглолтоо хийхээр зар түгээгээд байгаа нь энэ. Энэ сарын 12-13-нд болох “Чи минь байгаа болохоор…” тоглолтыг тэсэн ядан хүлээсэн хүн ч олон байгаа юм билээ. Рок попынхны их цугларалтыг хийхээр төлөвлөөд буй “Хурд” хамтлагийн гитарчин Д. Отгонбаяртай ярилцлаа.

Төрийн хошой шагналт, ардын жүжигчин Нацагийн Жанцанноровыг “VIP” булангийнхаа зочноор нэлээд эрт урьсан. Эрхэм хөгжмийн зохиолч ч зав зай муутай байна, маргааш нөгөөдөр гэхчилэн шалтаг хэлж “бултсаар” хэдэн сарыг ардаа орхисон юм. Харин саяхнаас түүнийг олоход тун амархан болсон. Морин хуурын чуулгын 20 жилийн ойн бэлтгэл гээд Улсын филармони дээр өнжих болсон завшааныг нь ашиглаад “барьж авлаа”. Морин хуурын чуулгаар “өвчилсөн” түүнтэй энэ удаа сэтгэл зүрх, хүч хөдөлмөр, цаг заваа тэр ч бүү хэл төрсөн охиноо ч харамгүй зориулсан хайртай чуулгынх нь талаар ярилцсан юм.

•Чихэр, жигнэмэг, шоколадыг аль болох бага хэрэглэ!
•Хийжүүлсэн ундаа, жүүсний оронд ус эсвэл байгалийн жимсээр хийсэн ундааг сонгох нь чухал.
•Хэрэв та хийжүүлсэн ундаанд дуртай бол жимсний шүүсийг ердийн рашаантай хольж ууж болно.

Энэ нь кали, магни, кальцийн дутагдалд орсны шинж. Шөрмөс татсан хэсэгт дараа нь удаан хугацаанд хөндүүрлээд байвал дээрх шинж тэмдэг баттай мөн. Ийм зовиурыг багасгахын тулд хоол хүнс болон бусад замаар эрдэс бодисын дутагдлаа нөхөх хэрэгтэй. Шөрмөс татах үед хөлөө хөдөлгөж иллэг хий. Мөн булчингаа амрааж хүйтэн жин тавих юм уу спиртийн төрлийн шингэн түрхэж хүчтэй үрээрэй. Урьдчилан сэргийлэхийн тулд унтахаасаа өмнө сунгалтын дасгал хийж хэвшихэд гэмгүй. Мөн өглөө бүр нэг аяга сүү ууж заншаарай.

Нэгэн үе монголын ард түмний дунд нийтийн дууны “Ханхүү” хэмээн нэрлэгддэг байсан С.Жавхлангийн амжилтыг эвдэж энэ цаг үеийн нийтийн дууны “Ханхүү” хэмээн нэрлэгдэх болсон МУСТА Доржгочоогийн Намсрайноров энэ сарын 10,11нд 19-н цагаас хоёрхон удаа Монгол бөхийн өргөөнд “Сэвлэг шиг, бүүвэй шиг” хэмээх уран бүтээлийн тайлан тоглолтоо хийхээр болжээ.

Тэрээр дуунд дуртай, дуучин арт түмэндээ “Хонгор чамдаа”, “Санах тусмаа дуулаарай”, “Амрагийн болзоо” гээд олон сайхан дуунуудаараа уярал, ухаарал бэлэглэж яваа түүний уран бүтээлийн тоглолт сайхан болох нь дамжиггүй юм.

Монгол Улсын Хөдөлмөрийн баатар, Ардын жүжигчин Г.Хайдав гуайг “Best of Best” булангийнхаа хойморт урилаа. Тэрбээр нас өндөр болсон ч сурсан эрдэмдээ хөтлөгдөөд хаана тоглолтод дуулахыг урина, тийшээ “давхиж” очихоор нэг их зав гарахгүй юм гэв. Түүнтэй ярилцахаар товлосон цагтаа, тогтсон газартаа очиход жигтэйхэн их дэгжин хувцасласныг хараад залуугийнх нь зураг харцанд тодорлоо. Г.Хайдав гуайн зарим яриа нь итгэмээргүй санагдсан ч ярилцахад сонирхолтой санагдаж байв. Түүнийг Дундговь аймгийнх гэдгийг уншигч та мэдэж байгаа биз ээ.

Ардын уран зохиолч, Соёлын гавьяат зүтгэлтэн, Д.Нацагдоржийн нэрэмжит шагналт, “Болор цом”-ын эзэн П.Бадарчтай ярилцлаа. Тэрбээр хилийн тухай олон бүтээл төрүүлсэн. Тиймдээ ч тэрбээр “Манай улсын хилийн баганаас цааш хүний нутаг шүү гэж бодохоор нисч яваа шувуудыг хүртэл харамлах сэтгэл төрдөг” гэж хэлж байсан удаатай. Тийм эх орноо гэсэн сэтгэлээс нь “Хилийн тэнгэр цэлмэг байгаасай”, “Застав минь баяртай”, “Эх орны хилээс” зэрэг шүлэг төрсөн.

Урлагт 20 жил зүтгэлээ. Одоо уран бүтээлийн тоглолт хийх цаг нь болсон гэж байгаа юм биш. Өнгөрсөн 20 жил бол миний туулж ирсэн амьдрал. 1992 онд рок попын босгыг давж орсноос хойших энэ бүх хугацаанд би хүн болж төлөвшсөн байна. Зөв хүн болж төлөвшихөд урлагийн маань ач гавьяа нөлөөлсөн юм болов уу. Би өөрийгөө зөв хүн гэж бодож явдаг. Тийм ч учраас олон жил найзалсан уран бүтээлч найз нөхөд маань одоо ч гэсэн миний дэргэд байгаа юм. Анх рок поп урлагт орохдоо яг 20 жилийн дараа уран бүтээлийн тоглолт тавина гэж товлосон юм ер байхгүй. “Хурд” хамтлагтаа ороод уран бүтээл туурвиж яваад рок попын найзуудтайгаа нөхөрлөсөн. Түүнээс би өөрийн дуугаа “Миний хүч чадлын юм” гэж өмчлөөгүй. Энэ ганцхан миний ажил биш. Олон хүний зүрх сэтгэл хөдөлмөр нийлж байж бүтээл гардаг юм. Өнгөрсөн үедүүдэд багагүй уран бүтээл хийсэн байна. Хийсэн бүтээснээ нэг цогц альбом болгох юмсан гэсэн бодол төрөөд 4, 5 жил боллоо. Үүнийг маань манай on’n оff продакшны захирал Ононбат дэмжсэн. Уран бүтээлийн тоглолт хийгээч гэж тэр надад хэлсэн юм. Нилээдгүй уран бүтээл хамтраад хийсэн байна. Чи үүнийг нэг бодож үзээрэй гэж Ононбат маань хэлсэн. Тэгээд бодсоор байтал таван жил болчихдог юм байна. Дараа жил манай “Хурд” хамтлагийн 20 жилийн ой болно. Тэгэхээр хорин жилийн ойгоо угтаад миний уран бүтээлийн тоглолтыг тавьж байна.