Энэ жил “Чингисийн чулууны бичиг” гэрэлт хөшөөний 800 жилийн ой тохиож байгаа юм. Энэ ойд зориулсан эрдэм шинжилгээний хурал Бээжин хотод болжээ.
“Чингисийн чулууны бичиг” нь 1225 онд худам монгол бичиг, монгол хэлээр бичиж үлдээсэн хамгийн эртний дурсгал бөгөөд өдгөө ОХУ-ын Санкт-Петербург хотын Эрмитаж музейд хадгалагдаж байгаа билээ. Монголчууд Хорезм улсыг байлдан дагуулсан аян дайнаас буцах замдаа Эрчис мөрний эрэгт Их Монгол улсын ноёдын Хуралдай хуралдуулан өргөн дэлгэр хурим найр хийх үеэр Есүнгэ /1190-1270/ мэргэн 335 алд газарт бай харван оножээ. Түүний энэхүү хосгүй мэргэн харвасан алдрыг нь дуурсган хөшөө дурсгал босгосон нь хожмоо “Чингисийн чулууны бичиг” хэмээн алдаршжээ. Бичээсийн тэргүүнд Чингис хааны нэрийг мөр тэтгэн бичсэн тул “Чингисийн” хэмээн нэрлэжээ. Түүхэнд “Чингис хааны өмнө Мухулай анд мэхийж ” Таны ач Есүнхэ 335 алд газарт харваж түрүүлэв” гэхүйд их хаан ” Ач Есүнхэгийн мэргэн сум намайг тэнгэрт хальсан Хасар дүүтэй минь учруулав. Миний дүү Хасар төрийн их бичгийг зохиолгож, бичиг эрдмийг дэлгэрүүлсэн билээ. Би дүүгээ мартахыг шахжээ. Монгол Улс үүнийг мартаж болохгүй. Түүний хүү, миний ач дүү Есүнхэгийн 335 алд газарт харваж түрүүлсэн алдрыг эмтэршгүй бөх чулуун дээр элшгүй эрдэнэ монгол бичгээр сийлэн мөнхжүүлсүгэй” хэмээдэг.
Ойд зориулсан хурлыг Хятадын Монгол хэл бичгийн нийгэмлэг, Өвөр Монголын их сургуулийн Монгол судлалын дээд сургууль хамтран зохион байгуулж, Хятадын их дээд сургуулийн эрдэмтэн судлаачид, Моннголын талаас хорь гаруй судлаач оролцож сурвалж бичгийн судалгааны хүрээнд итгэл тавьж, хэлэлцүүлэг өрнүүлжээ.
