Ангилал: Дуу хөгжим

С.Цогтбаярын шог зурагнууд

Соёлын тэргүүний ажилтан, “Маск” продакшны жүжигчин Д.Дэлгэрсайхантай ярилцлаа.

-Энэ зун та хаагуур амрав. Хүүхэд байхдаа зуныг яаж өнгө­рүүлдэг байсан бэ?

-Говь-Алтай, Увс, Ховд зэрэг баруун аймгуудаар найзуудтайгаа амраад ирлээ. Аав, ээж минь Говь-Алтайн Тонхил сумынх. Би ч тэнд төрсөн. Төрснөөс цаашгүй ч хүний төрсөн нутаг өссөнөөс илүү дотно байдаг юм байна. Аав, ээжийнхээ үеийнхэнтэй хуучлаад л. Манай нутаг хад асга ихтэй, өндөр сүрлэг уултай. Нутагтаа очихоор өөрийн эрхгүй л сэтгэлийн их эрч хүч авдаг даа. Хүүхэд насаа Партизаны сангийн аж ахуйд бусдын л адил өнгөрөөсөн.

Энэ удаагийн өдрийн зочноор Э.Отгонбаярыг урилаа. Тэрээр Монголоос анх удаа гадаадад байнгын ажиллагаатай галерей ажиллуулж байгаа нэгэн юм. Тодруулбал, Герман улсын нийслэл Берлин хотод хоёр жилийн өмнөөс “Зураг” нэртэй уран зургийн галерей эрхэлжээ. Галерейдаа зөвхөн Монгол төдийгүй олон орны уран бүтээлчдийн 20 гаруй үзэсгэлэнг зохион байгуулсан байна. Жилд арван үзэсгэлэн толилууллаа гэхэд хоёр нь монгол уран бүтээлчийнх байдаг гэнэ.

Монгол Улсын Гавьяат жүжигчин Ж.Алтанцэцэгтэй ярилцлаа. Ер нь хэдий хэмжээний хөдөлмөр зүтгэл гаргаж, хэчнээн удаа гадаад, дотоодод аялан тоглолт хийж, ямархуу он жилүүдийг чин үнэнчээр урлагтаа зориулж, урлаг соёлоо хөгжүүлэхэд ямархуу хувь нэмэр оруулсны эцэст төрийн дээд шагналд хүрдэг юм бэ гэдгийг тодруулан ярилцаж, “шинэхэн” гавьяатынхаа амьдралын хуудсаас уншигч таны өмнө дэлгэж байна.

Хүннү гүрний үед үүссэн гэж үздэг энэ хөгжим баруун Монголд үлэмж дэлгэрсэн түүхтэй. Энэ хөгжмийг эрт цагт хөндий хулсаар хийж байсан бол, өдгөө ерийн хөндий модоор хийдэг болжээ. Тохой илүү нарийн хөндий модны дээд оройд нарийн зурвас гаргаж, дээд шүдний аагинд тулгуурлан, сийгүүлэн үлээх маягаар дуу гаргадаг аж.

-Анх 2008 оны сонгуулиар Буянгийн Жаргалсайхан ахын сонгуулийн ажилд нь хөтлөгч хийж байсан юм. Жагаа ах хүмүүстэй уулзалт хийгээд чанга яригчаар яриад явдаг байсан. Нэг ярихаараа хоёр, гурван цаг ярина. Хүлээж суухдаа дагаж хэл­сээр байгаад бүр чихэнд хоногш­чихсон. Өдөр бүр цуг­таа долоо, найман газраар орно. Яриаг нь чагнаж бай­гаад юу ярихыг нь ч сүүлдээ мэддэг бол­чихсон. Тэгээд сонгуулийн дараа гэр бүлийн хүн, найз нөхдөдөө байнга л ингэж ярьдаг гээд элэглэж үзүүлнэ. Бээжингийн олим­пиос Н.Түвшинбаяр Э.Бадар-Ууган хоёр алт авч монгол хүн бүр догдолж байсан үеэр Амбий ах “Азтай Монгол” тоглолтдоо урьсан. Жаргал­сайханыг элэглэчих гэсэн л дээ. Эхэндээ үзэгчид яаж хүлээж авах бол гээд сандарч байлаа. Эерэгээр хүлээж авсанд нь урамшиж, уран бүтээлээ хийж эхэлсэн.

”Хурд хамтлаг-2012” Өвөр монголын нутагт

Н.Төгсцогт Kубын залуу тамирчин Робейси Рамирез Карразанатай олимпын аваргын төлөөх тулаанд эхний үед оноогоор 6-5-р ялагдаж, 2 дугаар үед оноогоор 4-4-р тэнцэн, 3-р үед оноогоор ялагдаж мөнгөн медалын эзэн боллоо

17-хон настайдаа дэлхийн аваргаас мөнгөн медаль хүртэж, Монголын ширэн бээлийтнүүдийн амжилтыг дэлхийн тавцанд тахалж байсан Гавьяат тамирчин Нямбаярын ТӨГСЦОГТ Лондонгийн олимпийн өрсөлдөөний талбарт монгол түмний бахархах учиртай баатар нь байлаа.

Анхны олимпдоо оролцсон залуу гавьяат Лондонгийн рингэнд тулаан бүртээ ялалт байгуулж, өрсөлдөгч болгоноо ялсаар олимпийн наадмын хамгийн сүүлийн өдөр шигшээ тулаанд өрсөлдөж, ялагдсанаар Лондонгийн олимпийн наадмаас мөнгөн медаль хүртлээ. Гэхдээ тэр Монголын спортын түүхэнд хамгийн залуу олимпийн медальтан. 1992 оны зургадугаар сарын 23-нд төрсөн тэрбээр ийнхүү 20 нас 50 хоногтойдоо олимпийн наадмаас мөнгөн медаль хүртэж байгаа юм.

Н.Төгсцогт Kубын залуу тамирчин Робейси Рамирез Карразанатай олимпын аваргын төлөөх тулаанд эхний үед оноогоор 6-5-р ялагдаж, 2 дугаар үед оноогоор 4-4-р тэнцэн, 3-р үед оноогоор ялагдаж мөнгөн медалын эзэн боллоо.