ГАВАА Лувсангийн
1920-1991
Ардын Зураач (1975), МУТШ (1946).
Монгол улсын шинэ үеийн театрын урлаг өөрийн хөгжлийн түүхэндээ олон арван шилдэг нэрт уран бүтээлчдийг төрүүлэн гаргасны нэг нь манай алдарт уран зураач Л.Гаваа билээ. Л.Гаваа бүр бага наснаасаа эхэлж театрын урлагтай амьдралаа холбож манай театрын тайз жинхэнэ реалист урлагийн тайз болж бойжиход үнэтэй хувь нэмрээ оруулсан юм.Л.Гаваа 1921 онд одоогийн Дорноговь аймгийн Хатанбулаг сумын нутагт малчин ард Лувсангийн гэрт мэндэлжээ. 1929 оны хавар дөнгөж 8 настай байсан Гаваа анх, нийслэл хотод ахыгаа дагаж ирээд сургуульд суралцжээ. Бүр тэр үеэс зурагт авъяастай болохыг нь Померанцев гэгч орос багш гадарлаж, идэвхийг нь өрнүүлэх юмсан гэдэг бодол төржээ. Нөхрийн төлөө халуун сэтгэл тавьдаг Зөвлөлтийн хүний үнэнхүү чармайлт Гаваагийн амьдралд нөлөөлж зураг улам их сонирхох болгосон байна.
Померанцев багш тэр үед аравхан настай байсан Гавааг зураач болгох, тэр тусмаа бүр сайн зураач болгох гэсэн санаандаа хүрэхийн тулд зураг чимэглэл, тайз заслын ажилд, цаг ямагт оролцуулж дагалдуулан сургаж эхэллээ. Энэ үед багшийгаа дагалдан «Хонины булаг», «Хоёр эзний ганц зарц» гэдэг жүжгийн тайз засал хийхэд оролцсон байна. Залуу зураачийн идэвх авъяас улам өссөөр л байв. Ингээд таван жил өнгөрөхөд «Сүрэг чоно», «Шинэ хүн» жүжгүүдийн тайз заслыг хийсэн нь амжилттай болжээ.
1942 онд «Оросын асуудал», «Намайг хүлээ», 1944 онд «Миний баясгалан» гэдэг жүжгүүдийн тайзны асуудлыг хариуцан авч хийсэн нъ залуу зураач Гаваад зураачийн. асар их авъяас буйг харуулжээ.
Ингээд Л.Гаваа 1947 онд Ленинград хотын Репины нэрэмжит зургийн академийн театрын тайз заслын ангид орж суралцаад 1952 онд төгсөж ирлээ. Сургуулиа төгсөж дипломын ажил хийхдээ Мусоргскийн «Ховащина» дуурийн бүрэн тайз заслыг хийсэн нь багш нараасаа онц үнэлэлт авчээ. Чухам үүнээс хойш Л.Гаваагийн авъяас билэг улам ундарч үргэлжлэн өссөөр олон арван жүжгийн тайзны чимэглэлийг чадварлаг бүтээсээр иржээ. Л.Гаваа «Отелло», «Строконец нутгийн хөөрөгт цоорч», «Бахчисарайн оршлолт булаг», «Скапены дамшиглал», «Эрхүүд болсон явдал», «Тамирын бэр» зэрэг олон жүжгийн тайзны чимэглэл хийжээ. Ялангуяа тайзны чимэглэлийн үнэтэй нүсэр илүү зардлыг өөрчлөн хөнгөлж, жүжигчдийн тоглолтыг тодотгох орчин үеийн урлагийн хөгжилтэй холбох талаар «Эрхүүд болсон явдал», «Отелло»-гын шинэтгэсэн засал зэргээр ихээхэн эргэлт гаргасан юм. Театрын тайз чимэглэлийн тал дээр Л.Гаваагийн уран бүтээлийн амжилтын үндэс нь уг жүжгийн утга санааг илчлэн чадсан үнэн бодит байдалтай, бас тэгээдтухайн онцлог хэлбэрүүдийг илэрхийлэн гаргаж, өнгө будаг тохирсон үзэмж бүхий нь үзэгч олонд үнэмшигдэхүйц бөгөөд Монгол театрын өвөрмөц байдлыг тусгаж чадсан байдагт оршино.
Театрын тайзны урлагаас үүдэн кино чимэглэлийн бие даасан урлагийн хэсэг буй болох явдалд уран зураач Гаваа маш чухал үүрэг гүйцэтгэсэн хүн юм.
Үргэлжлэлийг энд дарж үзнэ үү.
www.URLAG.mn
