Завханы музейн угсаатны зүйн танхимд монголчуудын уламжлалт мал аж ахуйд хэрэглэж байсан олон төрлийн эд өлгийн зүйлс хадгалагддаг. Үүний нэг онцлох үзмэр нь XIX-XX зууны үед хэрэглэгдэж байсан тэмээний таваг хатгадаг багаж юм. Энэхүү багаж нь Завхан аймгийн Цагаанчулуут сумын уугуул, баян Пүрэвжавын хэрэглэж байсан эдлэл бөгөөд тэрбээр олон тэмээгээр жин тээж явахдаа ашиглаж байжээ. Дархны аргаар давтаж ширээж, хатаан дулааны боловсруулалт хийсэн, үзүүр хэсэгтээ сүвэгчтэй уг багаж нь холын аянд тэмээний таваг хатгах, улдах, гэмтэл гарсан үед ширээр бүрж ширлэх, хагарсан хэсгийг үдэх зэрэг зориулалттай байв. Багажийн бүрдэлд зориулалт тус бүрдээ гурван төрлийн шөвөг үдэгч багтдаг. Мөн хоёр талдаа…
Зохиогч: Урлаг
Ордуудын энэ долоо хоногийн зурхайг хүргэж байна. ХОНЬ Долоо хоногийн эхээр од эрхэс таныг үйл хөдлөлөө хэтрүүлэхгүй байхыг анхааруулж байна. Таны ажил мэргэжил болон эрүүл мэнд аль аль талаар өөдрөг байна. Таны бизнесийн ирээдүй тийм ч тодорхой бус байгаа бол өөрөөр хийх арга замыг бодож олохыг зөвлөе. Гэрээ хэлэлцээрт үүсэх үл ойлголцол толгойны өвчин болно. Өвөрмөц санаа бодол таныг яах ёстойг болон өөрийгөө зөв илэрхийлэх аргыг хэлж өгнө. Харин долоо хоногийн дундуур чөлөөт цагаараа гэр орондоо байж, үр хүүхдүүдийнхээ хүмүүжилд анхаар. Мэдрэмжтэй байвал гэнэтийн зүйл таны төлөвлөгөөг тасалдуулж чадахгүй. Хэчнээн цаг зав, хүч хөдөлмөр гарган зүтгээд ч та мэдрэмжээ ашиглахгүй…
Жил бүрийн гуравдугаар сарын 27-ны өдрийг 1962 оноос хойш Дэлхийн театрын өдөр болгон тэмдэглэдэг уламжлалтай. Энэхүү өдрийг ЮНЕСКО-гийн харьяа Олон улсын театрын институт санаачилсан байдаг. Уран бүтээлчид, жүжигчид, найруулагчид болон үзэгчид жил бүр театрын урлагийн үнэ цэнийг хүндэтгэн тэмдэглэдэг. Энэ өдөр бол дэлхийн өнцөг булан бүрд буй театрын урлагийн уран бүтээлчид хийгээд театрын урлагийн үнэнч үзэгч хэн бүхний баярын өдөр юм. Эл өдөр театрын эх орон Францын Парис хотноо алдарт Сара Бернарын театрт дэлхийн олон орны зочид төлөөлөгчид, театрын зүтгэлтнүүд цуглаж урлагийн хамтлагууд өөр өөрсдийн жүжгээ тоглож, өвөрмөц сайхан баяр болсон түүхтэй. Наадамд оролцогчид “Эв нэгдэл, харилцан ойлголцол, энх тайван”…
“Дэлхийн адууны өдөр”-ийг Төв аймгийн Аргалант сум, Хүй долоон худагт жил бүр долдугаар сарын 11-13-нд зохион байгуулна. Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхийн санаачилсан “Дэлхийн адууны өдрийн тухай” тогтоолыг НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн 79 дүгээр чуулганы 2025 оны зургаадугаар сарын 3-ны Бүгд хуралдаанаар хэлэлцэн баталсан. Энэхүү тогтоолд Австри, Бахрейн, Бразил, Солонгос, Хятад, Орос, Герман, Венесуэл, Португал, Тайланд, Катар, Япон, Турк, Киргиз, Казахстан зэрэг 56 улс нэгдэн ороод байна. Үндэсний их баяр наадмыг зохион байгуулах хороо Үндэсний их баяр наадам, Их Монгол Улсын 820 жилийн ой, “Дэлхийн адууны өдөр” үйл ажиллагааг тэмдэглэн өнгөрүүлэхтэй холбоотой төлөвлөгөө, төсвийг нэгтгэн, зохион байгуулах ажлыг уялдуулан бэлтгэл ажлыг хангаж…
Баянхонгор аймгийн Түүх, угсаатны зүйн музейд хадгалагдаж буй ховор содон хөөргүүдийг цувралаар танилцуулж байна. ХХ зууны эхэн үеийн, мана чулуу, чулуу, гууль, зэс оролцуулан урласан сийлбэртэй мана хөөрөг бол Баянхонгор аймгийн Түүх угсаатны зүйн музейн онцлох үзмэрийн нэг. Ногоовтор туяатай мана чулуугаар урласан энэхүү хөөрөг нь гадаргуу дээрээ товойлгон сийлсэн домгийн амьтны дүрслэлтэй. Дүрсэлсэн амьтан нь арслан буюу хамгааллын бэлгэдэл бүхий хүчирхэг амьтны хэв шинжийг илэрхийлнэ. Хөөрөг нь монголчуудын ахуй, ёс заншлын салшгүй хэсэг бөгөөд мэндчилгээ, хүндэтгэлийн зан үйлийн чухал хэрэглэгдэхүүн байв. Тэгвэл мана чулуу нь бат бөх, өнгө судал гоёмсог тул язгууртан, чинээлэг хүмүүсийн дунд өргөн хэрэглэгдэж байсан байна.…
Америкийн дуучин Ашер саяхан өгсөн ярилцлагадаа хөгжмийн продюсер Шон Комббс буюу Диддигийн талаар эерэг байр суурь илэрхийллээ. Дидди нь 2025 оны аравдугаар сард хүний наймаа, хүчирхийлэлтэй холбоотой хэргээр буруутгагдан, одоогоор 50 сарын хорих ял эдэлж байгаа юм. “Forbes” сэтгүүлд өгсөн ярилцлагадаа Ашер “Надад Шон Комббсын талаар хэлэх сөрөг зүйл алга” хэмээн онцолжээ. Тэрбээр өсвөр насандаа, 1994 онд уран бүтээлийн гараагаа эхлэх үедээ Нью-Йорк хотод Диддитэй хамт амьдарч, түүний удирдлага дор ажиллаж байсан аж. Ашер өөрийн туршлагаа, дурсамжаасаа хуваалцан, Диддиг өөрт нь сайн нөлөө үзүүлсэн ментор байсан, олон нийтэд харагдаж буй дүр төрхөөс өөр нэгэн, түүнийг бүгд буруу ойлгосон гэж үзэж…
АНУ-д реалити шоуны шинэ улирлын тоо сүүлийн жилүүдэд мэдэгдэхүйц буурч байна. “Luminate”-ын тооцоогоор 2022 оноос хойш шинэ улирлын тоо гуравны нэгээр багассан нь зах зээл нийтдээ агшиж байгааг харуулж байна. Гэхдээ нөгөө талд цөөн хэдэн хит шоу үзэгчийг хүчтэй татсан хэвээр байна. “Love Island USA” 2025 онд 18 тэрбум минут үзэлттэй болсон бол “Survivor”-ийн шинэ улирлын нээлт 5 сая гаруй үзэгчтэй байжээ. Мөн үзэгчид реалити шоуг хамтран үзэх, ярилцах хэлбэр нэмэгдэж байна. Баар, уулзалт, найз нөхдийн хүрээнд хамт үзэх соёл нэмэгдсэн нь реалити контентыг зөвхөн үзэх биш, харилцаа, соёлын нэг хэсэг болгож байгааг харуулж байна.
Ноход бол хүн төрөлхтний хамгийн сайн найз бөгөөд эртний ДНХ-ийн шинжилгээгээр нохой, хүний хоорондох бат бөх холбоо 15 000 гаруй жилийн түүхтэй болохыг тогтоожээ. Nature сэтгүүлд нийтлэгдсэн шинэ судалгаа нь гэрийн тэжээвэр нохойн хамгийн эртний генетикийн нотолгоог 5000 жилээр урагшлуулж, газар тариалан үүсэхээс өмнө хүн амьтан тэжээж, хойлго хийдэг байсныг харуулж байгаа аж. Хамгийн эртний буюу 15 800 жилийн настай олдворыг Туркийн Анатолид хүний шарилтай хамт оршуулсан байв. Харин 14 300 жилийн тэртээх нохойн эрүүний ясыг Сомерсет дэх Гофын агуйгаас олсон юм. Энэ агуйд хүний мах идэх зан үйлээрээ алдартай овог аймаг амьдардаг байжээ . Людвиг Максимилианы их сургуулийн доктор Лачи…
Хэний ч тухай би удаан бодох дургүйгээ мэдсэн юм. Хэн нэгний талаар жаахан нухацтай бодох л юм бол сэтгэл баярлаж, эсвэл хөндүүрлэж, үгүй бол бүр шаналж зовоод байдаг юм. Учир нь, бодол шиг хүнд дараатай “өвдөлт” гэж байхгүй шиг санагддаг. Түүний урхинд орж, арга мэхэнд нь уначих л юм бол мөддөө буцаж гарч ирэхгүйгээ мэддэг. Гарч ирлээ ч өндийтлөө удна. Ийнхүү бодлоос “зугатааж” явсан намайг харин Зилов өнөө хүнд, бүүдгэр, мөнхүү хөндүүр бодол гэгчид минь эргэн унагадаг юм даа, өнгөрсөн намар. Энэ бол Оросын алдарт зохиолч Александр Вампиловын “Нугасны ан” зохиолын гол дүр. “Про” театрын уран бүтээлчид “Сүүлчийн бороо” нэртэйгээр…
МУЭ-ийн шагналт зураач, Унгар улсын Дүрслэх урлагийн их сургуулийн уран бүтээлийн доктор /DLA/, СУИС-ийн Дүрслэх урлагийн академийн захирлын үүргийг орлон гүйцэтгэгч зураач Очирбатын Энхтайван бие даасан ес дэх “Би үгүй” үзэсгэлэнгээ дэлгэх гэж байна. Видео болон үйлдлийн урлагийн хослол, холимог техникийн ажлуудаас бүрдсэн “Би үгүй” үзэсгэлэн гуравдугаар сарын 27-31-нийг хүртэл Г.Занабазарын нэрэмжит Дүрслэх урлагийн музейн үзэсгэлэнгийн танхимд үргэлжилнэ.