Их зохиолч, соён гэгээрүүлэгч Д.Нацагдоржийн амьдралын замнал, хэрэглэж байсан эд зүйлсийг цогцоор харуулсан “Чингис хааны удмын бичгийн их хүмүүн Д.Нацагдорж” тусгай үзэсгэлэнг “Чингис хаан” үндэсний музейд өчигдөр /2026.08.06/ нээлээ. Энэхүү үзэсгэлэнд ШУА-ийн Хэл зохиолын хүрээлэнгээс Д.Нацагдоржийн гар бичмэлийн эх, тэмдэглэлийн дэвтэр, өдөр тутмын ажлын төлөвлөгөө, түүний гэргий Нина Чистяковагийн захидлууд зэрэг олон ховор баримтыг дэлгэжээ. Тухайлбал, түүний хэрэглэж байсан эд өлгийн зүйлс, буу, бичгийн хэрэгсэл зэрэг дурсгалыг Монголын Зохиолчдын Эвлэлээс, ширээ, сандал зэрэг түүхэн хэрэглэгдэхүүн, үнэт үзмэрүүдийг Түүх, угсаатны зүйн хүрээлэн болон “Чингис хаан” үндэсний музейгээс дэлгэжээ. Ийнхүү энэ удаагийн үзэсгэлэн олон байгууллагын сан хөмрөгөөс бүрдэж буйгаараа ихээхэн онцлог юм. Үзэсгэлэнгийн үеэр ШУА, Хэл зохиолын…
Зохиогч: Урлаг
Дундговь аймгийн Сайнцагаан сумын соёл амралтын хүрээлэнд буй Монголын хамгийн том морин хуурын хөшөө нь нутгийн ард түмний дуу хуурын баялаг уламжлалын нэгэн тод бэлгэдэл болдог. Уран сийлбэрч Ө.Анхбаяр, дархан Л.Цогцол нар 2007 онд бүтээсэн тус хөшөө 7.5 метр өндөр, 1.5 метр өргөн, 40 сантиметр зузаантай. Хуурын хөшөөний толгойг модоор сийлбэрлэж, чавхдасыг ган татлагаар, их биеийг хавтгай төмрөөр бүтээж, бор шаргал өнгөөр бронздон урлажээ. Дундговийнхныг дуу хуургүйгээр төсөөлшгүй. Нутгийн ард түмний адуу дагасан уламжлалт өв соёлын нэг нь уртын дуу, морин хуурын урлагтай шууд холбогддог тул баяр наадам, хурим найр, ёслол хүндэтгэл зэрэг олон зан үйлд морин хуураа эгшиглүүлсээр ирсэн түүхтэй. Тиймээс…
Канадын дуучин, бүжигчин Тэйт МакРэй сүүлийн жилүүдэд поп хөгжмийн хамгийн анхаарал татсан залуу уран бүтээлчдийн нэг болжээ. 23 настай тэрбээр тайзан дээрх эрч хүчтэй бүжиг, хит дуунууд болон илэн далангүй байдлаараа богино хугацаанд дэлхийн хэмжээний од болсон байна. “Variety” сэтгүүлд өгсөн шинэ ярилцлагадаа Тэйт МакРэй алдар нэртэй амьдрал, ажилдаа хандах хандлага, хувийн харилцаа болон хөгжмийн салбарын бусад томоохон ододтой харилцдаг тухайгаа ярьжээ. Тэйт МакРэй өөрийн уран бүтээлийг бодит амьдралаас тусдаа нэгэн төрлийн уран зөгнөл мэтээр хүлээн авахыг хичээдэг гэжээ. Түүний хувьд асар том тайзан дээр тоглолт хийх, олон мянган үзэгчийн өмнө дуулах, дэлхийн өнцөг булан бүрээр аялан тоглолт хийх нь…
Сингапурын найруулагч Нельсон Ёогийн шинэ бүтээл “The House on the Moon” киноны хэсгээс олон нийтэд цацаж толилууллаа. Энэхүү кино нь Сингапурын кино урлагийн түүхэн дэх анхны wuxia буюу уся (Хятадын тулаант, баатарлаг уран зөгнөлт) бүрэн хэмжээний кино гэдгээрээ онцлог юм. Найруулагч Нельсон Ёо “Variety”-д өгсөн ярилцлагадаа өмнөх бүтээлүүдтэй харьцуулахад энэ удаад жанрын хязгаарыг барихын оронд түүнийг бүрэн дүүрэн хүлээн авч, уся киноны хэв маягийг зоригтойгоор ашиглахаар шийдсэн гэжээ. Түүний хэлснээр энэ нь бага насны мөрөөдлөө кино хэлээр биелүүлэх боломж болсон байна. “The House on the Moon” кино нь Хятадын домог болох Сарны дагина Чан Э болон мэргэн харваач Хоу Игийн…
Британийн алдарт загвар зохион бүтээгч Жон Галлиано 2027 оны “Met Gala”-д голлох байр суурьтайгаар оролцохоор болжээ. Жон Галлиано нь загварын ертөнцөд хамгийн өвөрмөц, бүтээлч дизайнеруудын нэгэнд тооцогддог. Түүний загварууд тансаг хийц, театрчилсан дүрслэл, түүхэн хувцасны элементүүдийг орчин үеийн загвартай хослуулдгаараа онцлог. 2011 онд Жон Галлиано Парис хотод согтууруулах ундааны нөлөөн дор байхдаа еврей хүмүүс болон бусад хүмүүсийн талаар доромжилсон, арьс өнгөөр ялгаварласан үг хэлсэн нь бичлэгт үлдэж, олон нийтэд тарж байв. Эл үйл явдлын дараа Жон Галлиано тухайн үед уран сайхны удирдагчаар ажиллаж байсан “Christian Dior”-оос халагдаж, Францын шүүх түүнийг үзэн ядалт агуулсан үг хэлсэн хэрэгт буруутай гэж үзсэн ч…
“Оскар”-ын шагналт жүжигчин 2026 оны Сан-Диегогийн “Comic-Con”-ын үеэр “Entertainment Weekly”-ийн студид зочлохдоо “Хэрэв намтарчилсан кинонд хэний дүрийг бүтээхийг хүсэж байна вэ” гэсэн асуултад шууд л “Ёко Оно” хэмээн хариулсан байна. Ёко Оно нь 1969 онд Жон Леннонтой гэрлэж, 1980 онд Ленноныг амиа алдах хүртэл түүний хань байсан юм. Түүнийг “Битлз” хамтлаг тарсантай холбоотой хэмээн буруутгах хүмүүс ч олон байдаг. Ёзо Оногийн түүхийг өөр өнцгөөс харуулахыг хүсэж буй уран бүтээлчид ч бий. Найруулагч Сэм Мендесийн хийх гэж буй “Битлз”-ийн тухай намтарчилсан кинонд Ёко Оногийн дүрийг жүжигчин Анна Савай бүтээхээр болоод буй юм. Харин Мишель Йеогийн хувьд Ёко Оногийн дүрийг бүтээх нь…
2006 оны наймдугаар сарын 7-нд үүсгэн байгуулагдаж, хошин урлагийн тоглолтууд, дэлгэцийн уран бүтээлүүдийг үзэгчдэдээ хүргэсээр ирсэн “Маск” продакшны 20 жилийн тун удахгүй тохионо. Тус ойдоо зориулан “Маск” продакшныхан “Сүүлчийн шилийн сайн эрс” уран сайхны киног бүтээж байна. “Маск” продакшн, “Reaction” продакшн, “Милл” кино компанийн хамтын бүтээл “Сүүлчийн шилийн сайн эрс” киноны зохиолыг Д.Мөнхбат, Т.Цолмон, А.Баяртсайхан нар хамтран бичиж, ерөнхий продюсероор Х.Цасчихэр, ерөнхий найруулагчаар Д.Мөнхбат ажиллаж байна.
1997 онд СУИС-ийн нэг ангийн хөвгүүд “Guys” хамтлагийн байгуулсан түүхтэй. Тус хамтлаг цомгоо гаргаж, тоглолтуудаа үзэгчдэд хүргэхээс гадна өнгөрсөн хугацаанд “Тавилан” (1998), “Бидний найзын дурлал” (2001), “Сайн уу, амьдрал минь” (2008) уран сайхны кино, “Hamlet” (2001), “Дурлал яг үлгэр шиг бас үхэл шиг” (2004) драмын жүжиг, мөн “Зун орсон цас” (2006) мюзиклийг үзэгчдэд хүргэж байв. Тэгвэл 2006 оны хоёрдугаар сарын 14-нд тайзнаа анхлан тоглож байсан “Зун орсон цас” мюзиклийг 20 жилийн дараа дахин үзэх боломжтой болжээ. Тодруулбал, Монголын театрын урлагийн түүхэнд шинэ хуудсыг нээж, нэгэн үеийн түүхийг бүтээсэн эл мюзиклийг IPTV болон OTT платформуудад байршуулжээ. Ташрамд дурдахад, ирэх онд 30 жилийн ой…
Энэ удаа олноо хоногшсон, гол төлөв хайрын сэдэвт, жинхэнэ романтик, сэтгэл зүйн триллер бүтээлүүдийг онцоллоо. Зарим дүрслэлийг үгээр илэрхийлэхээс илүүтэй үзэж, харж байж л мэдэрч, ойлгох боломжтой байдаг шиг сэтгэл догдлуулсан, ахин дахин үзээд л баймаар кинонуудыг санал болгож байна. Пак Чан Вукийн гурав, Вон Кар Вайгийн хоёр ч бүтээл энд бий. Хүн төрөлхтний оюуны өвийн охь, дээж, Хомерийн “Одиссэй”-г дипломгүй эрдэмтэн гэгддэг Кристофер Нолан найруулж, дэлгэцийн уран бүтээл болгосноор үзэгчид “амьсгалж” буй энэ үед удаан исгэсэн дарс мэт, олон улсын кино хүрээлэн, судлаач, шүүмжлэгч, найруулагчдын санал асуулгаар торойсон, амьдралдаа заавал нэг удаа үзэх уран бүтээлүүдийг таны амралтад зориулан ирэх…
XX зууны Монголын хүүрнэл болон жүжгийн зохиолын сод төлөөлөгч, Төрийн шагналт, Соёлын гавьяат зүтгэлтэн Дарма Батбаярын намтар бүхий баримтат бүтээл хэвлэлтээс гарлаа. Тодруулбал, улс төр, нийгэм, соёл урлагийн зүтгэлтэн, цагийг эзэлсэн суу билигтний намтраас бүрддэг “Түүхэн эрхмүүдийн цадиг” цувралын шинэ дугаар нь амьд ахуйдаа хэвлэл мэдээлэлд төдийлөн ярилцлага өгдөггүй, өөрийнхөө тухай ярихаас илүү бүтээлээрээ уншигчтайгаа уулзахыг эрхэмлэдэг байсан нэрт зохиолч, соён гэгээрүүлэгч Дарма Батбаярын амьдрал, уран бүтээлээр “Дарма Батбаяр” нэртэйгээр ном болон уншигчдын хүртээл болсон нь энэ юм. Зохиолч А.Амарсайхан энэхүү 15 бүлэг бүхий номыг бүтээхдээ Төрийн шагналт, Соёлын гавьяат зүтгэлтэн, нэрт зохиолч Д.Батбаярын гэр бүл, шавь нар, анд нөхөд, хамтран…