Ховд аймгийн нутаг дэвсгэрт хүн чулуун хөшөө олон бий. Үүний нэг бол шуртын хүн чулуун хөшөө юм. Тус хөшөө нь Ховд аймгийн Зэрэг сумын Хөндлөн багийн Шурт хэмээх газарт байдаг. Хүн чулуун хөшөөний толгой хэсэг нь хугарч унасан. Толгой нь нүүр болон дагз хэсгээр дундуураа хоёр хуваагдан тоногджээ. Хүн чулууны хоёр мөр гарыг бүрэн мэдэгдэхүйц урласан ба баруун гарын цээжний өрц хэсэгт зууван дугуй хэлбэртэй дэрэвгэр амсартай ваар (сав) бариулан, зүүн гарыг зүүн ташаа орчим байрлуулан урласан байна. Ямар нэгэн сэлэм хутга атгуулаагүй, зүүн ташаандаа сэлэм зүүсэн. Хөшөөний нүүрэн хэсэгт хүний нүд, ам, хамар мэдэгдэхүйц урласан байна. Чихэнд ямар нэгэн…
Зохиогч: Урлаг
Холливуудын алдарт жүжигчин, дуучин, продюсер Жон Траволта өнөөдөр 72 нас хүрч байна. Тэрбээр 1954 оны энэ өдөр буюу хоёрдугаар сарын 18-нд Нью-Жерси мужийн Инглвүүд хотод мэндэлжээ. Түүний аав нь машин засварын газар ажиллуулдаг, ээж нь жүжигчин, дуучин байсан учир хүүгээ багаас нь тоглолтондоо дагуулан явж, улмаар жүжгийн дугуйланд оруулсан гэдэг. 16 настайдаа “Bye bye Birdie” мюзиклд тоглосон нь түүний анхны цалинтай ажил байв. Тэр үед гурван сар ажиллаад 100 доллар авсан гэдэг. 1971 онд 17 настайдаа Жон Траволта сургуулиа хаяж, кино, дуу бүжгийн замыг эргэлт буцалтгүй сонгожээ. 1975-1979 онд тэрбээр “Welcome back” ситком цувралд тоглосноор хүмүүст танигдаж, уран бүтээлийн гараагаа…
Сар шинийн баярын өдрүүдэд нийслэлийн хэмжээнд ажиллах эрүүл мэндийн байгууллагуудын цагийн хуваарийг хүргэж байна. Дүүргийн Эрүүл мэндийн төвийн мэс засал, гэмтэл, дотор, хүүхэд, шүдний кабинетууд маргааш буюу битүүний өдөр 10:00-14:00 цагт, хоёрдугаар сарын 18-20-нд 11:00-15:00 цагт ажиллана. Мөн Өрхийн Эрүүл мэндийн төвүүд энэ сарын 21-22-нд 10:00-14:00 цагт ажиллах юм.
Эрхэм хүндэт ард иргэд ээ, Элэг нэгт монгол ахан дүүс ээ, Та бүхэндээ XVII жарны “Сүрээр дарагч” хэмээх Гал морин жилийн сар шинийн баярын мэндийг өргөн дэвшүүлье. Хөвсгөлийн их тайгаас Өмнийн шаргал говь, Дорнын их талаас Алтайн их уулс хүртэл өргөн уудам эх орондоо аж төрөн суугаа азай буурлууд, алдрай бяцхан үрс, идэр чийрэг залуус, хотол олон Та бүхэн минь өвлийг өнтэй давж, хаврыг өнгөтэй угтаж, сар шинэдээ сайхан шинэлж байна уу? Монголын цагаан сар бол Хүннү гүрний үеэс хүндэтгэн ёсолж ирсэн, монголчууд бидний оюун санааны дархлаа, тусгаар тогтнолын бэлгэдэл, түүх, соёл, зан заншил, өв уламжлалын охь шим болсон өнө…
Монголчуудын уламжлалт Цагаан сарыг билгийн тооллыг эртнээс хэрэглэж ирсэн буддын шашинтай орнууд тэмдэглэн өнгөрүүлдэг. Тэр тусмаа Азийн орнууд Цагаан сарыг өөр өөрийн ёс заншлаар өргөн дэлгэр тэмдэглэдэг уламжлалтай. Энэ жил Азийн орнуудын Цагаан сар ойролцоо болох юм. Дэлхийн бусад орон энэ баярыг хэрхэн тэмдэглэдгийг сонирхоцгооё. БНХАУ Энэ жил БНХАУ-ын Цагаан сар нь манай баяртай давхцаж байна. Тэд уламжлалт баяраа албан ёсоор гурван өдөр тэмдэглэдэг. Цагаан cap нь хаврын баяраар эхлэн 15 хоног үргэлжилж, дэнлүүний баяраар дуусдаг. Cap шинийг угтан хятадууд гэр орондоо их цэвэрлэгээ хийдэг бөгөөд шинэ он эхлэхээс өмнө хамаг муу муухайгаа зайлуулж буй нь энэ аж. Харин шалаа угаадаггүй…
Үндэсний их баяр наадмыг зохион байгуулах хорооны хуралдаанаар Үндэсний их баяр наадмын найруулагчийн багийг эцэслэн томилох асуудлыг өчигдөр /2026.02.16/ хэлэлцэж, шийдвэрлэлээ. Монгол Улсын Шадар сайдын албаны мэдээлснээр, тус хуралдаанаар Үндэсний их баяр наадам болон Дэлхийн адууны өдөрлөгийн уялдааг хангах хүрээнд зарим салбар хороодын чиг үүргийг өргөтгөн, нэмэлт ажлыг хариуцах шийдвэр гаргах асуудлыг мөн хэлэлцэв. Сонгон шалгаруулалтад хамгийн өндөр оноо авсан хоёр найруулагч болох “Скин эвент менежмент” ХХК-ийн найруулагч Б.Анар, “Бүжиг дэглээч Баярбаатар холбоо” НҮТББ-ын найруулагч Д.Баярбаатар нар өөрсдийн багийн бүрэлдэхүүн, ерөнхий төлөвлөгөөг танилцуулж, хорооны гишүүд асуулт асууж, хариулт авсны дараа нууц санал хураалт явууллаа. Хуралдаанд салбар хороодын 19 гишүүн оролцсон бөгөөд…
XVII жарны Сүрээр дарагч хэмээх гал морин жилийн Сар шинийн баярыг тохиолдуулан Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх төрийн дээд цол, одон, медаль гардууллаа. “Чингис хаан” одонт “Хү” хамтлагийн гишүүн, хөгжимчин Галсанжамцын Нямжанцан Монгол Улсын Гавьяат жүжигчин цол, тэмдгээр шагнууллаа.
XVII жарны Сүрээр дарагч хэмээх гал морин жилийн Сар шинийн баярыг тохиолдуулан Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх төрийн дээд цол, одон, медаль гардууллаа. Монголын тайз, дэлгэц, кино урлагийн салбарт олон жил үр бүтээлтэй ажиллаж, гол болон туслах дүрүүдийг өндөр ур чадвар, дүрийн гүн шийдлээр бүтээж, үзэгч түмний гүн хүндэтгэлийг хүлээн, уран бүтээлчдийн залгамж халааг бэлтгэн, үндэсний соёл урлагийн өвийг түгээн дэлгэрүүлэхэд оруулсан хувь нэмрийг өндрөөр үнэлэн “Нүүдэл” продакшны захирал, жүжигчин Дашнямын Цэрэндарьзавт Монгол Улсын Ардын жүжигчин цол хүртээлээ. Монгол Улсын Ардын жүжигчин, ОХУ-ын Буриад Улсын Гавьяат жүжигчин Дашнямын Цэрэндарьзав нь 1945 онд Хөвсгөл аймгийн Арбулаг суманд төржээ. Тэрбээр 1967 онд Улсын…
Монголчууд өвлийн адаг сарын сүүлийн өдөр битүүлдэг. Битүүлэх гэдэг нь билгийн улирлын cap бүрийн 30-нд тэнгэрт cap үл үзэгдэх битүү харанхуйгаас үүдэн буурал жилийн отголох өдрийг тэмдэглэхийг хэлнэ. Энэ өдрийг тусгай зан үйлээр үддэг. Мөн хүнээс зээлсэн мөнгө, зоос, эд мал байвал даруйхан эргүүлэн өгөх, хэрэлдэж эв түнжин эвдэрсэн хэн хүнтэй зориуд уулзаж эв эеэ засдаг. Битүүний өмнөх өдөр айл болгон бурхан шүтээнээ тахин, гэр орныхоо тоос шороог гүвж хог буртгийг цэвэрлэдэг. Энэ өдөр эмэгтэйчүүд нь идээ цагаагаа бэлдэж харин эрчүүд нь хүлэг морьдоо барьж хур дэлийг нь засч бэлдэнэ. Битүүний орой өрхийн тэргүүлэгч гэрийнхээ баруун тотгоны дээр цагаан чулуу…
Түрэгийн үеийн хүн чулуу, тахилын онгон бүхий цогцолбор дурсгал Жаргалан сумд бий. Говь-Алтай аймгийн Жаргалант сумын төвөөс баруун урагш 20 гаруй км зайд, Тоосгон дэн буюу Дэлийн үзүүр хэмээх газарт Түрэгийн үеийн хүн чулуу, тахилын онгон бүхий цогцолбор дурсгал бий. Энэхүү дурсгал нь түүх соёлын үл хөдлөх дурсгалын “Хадны зураг, бичгийн дурсгал” төрөлд хамаардаг. Монгол Улсын Засгийн газрын 2020 оны 13 дугаар тогтоолоор “Улсын хамгаалалтад байх түүх, соёлын үл хөдлөх дурсгалын жагсаалт”-д бүртгэгдсэн ажээ.