ЗУУНЫ МАНЛАЙ ХӨГЖМИЙН ЗОХИОЛЧ, Чойбалсангийн Нэрэмжит шагнал (1948, 1951), МУАЖ (1975)
Ангилал: Сонгодог урлаг
1926 оны зургадугаар сарын нэгэнд Хэнтий аймгийн Баянхутаг сумын нутагт, Зүүн хашаатын “Яндаг худаг” гэдэг газар төрсөн.1932-1937 онд Сэцэн хааны Цагаан эргийн хийдэд /одоогийн Өндөрхаан хот/ шавилан сууж төвд ном,
Энэ зууны эхээр одоогийн Сэлэнгэ аймгийн Хушаат сумын нутагт ард Доржийнх гэгдэх нэгэн айл амьдран байжээ. Дорж Долгор хоёрын амьдрал туйлын ядуу дорой байсан учир хот газар орж олон түмнээ бараадья хэмээн явсаар
Сэмбийн Гончигсумлаа нь 1915 оны хоёрдугаар сарын 18-нд Баянхонгор аймгийн Өлзийт сумын Ихэн хашаатын худаг” гэдэг газар төржээ.1928-1930 онд Баянзүрх уулын хошууны бага сургуульд, 1930-1933 онд Багшийн сургууль, 1933-1937 онд Эрхүүд сурч байхдаа
1952 онд Улаанбаатар хотод төрсөн. 1960-1964 онд 10 жилийн 23-р дунд сургууль, 1964-1972 онд ОХУ-ын Санкт Петербург хотын А.Я.Вагановагийн нэрэмжит Бүжгийн Академик дунд сургуулийг Башкирын Ардын Жүжигчин Л.М.Тюнтинагийн ангид суралцаж төгссөн, 1972-1991 онд Сонгодог
Говь-Алтай аймгийн Шарга сумын харьяат. 1941 оноос эхлэн Улсын төв театрт жүжигчнээр 40 гаруй жил ажиллахдаа Д.Намдаг
Г.Хонгорзул 1974 оны 09-р сарын 12-нд Хэнтий аймгийн Баянхутаг суманд малчин ард Ганбаатарын ууган охин болон мэндэлжээ. 1982 онд Баянхутаг сумын 8-н жилийн сургуульд орж, 1992 онд Хэнтий аймгийн 1-р сургуулийг дүүргэсэн. 1993-1994 онд мал маллаж байгаад 1995-1998 онд Хэнтий аймгийн Хан Хэнтий чуулгад дуучнаар, 1998-2003 онд СУИС-д элсэн суралцаж уртын дуучин мэргэжлээр төгссөн. Одоо “Түмэн Эх” чуулгад дуучнаар ажиллаж байна.
Энхтайван овогтой Цэнд-Аюуш нь 1986 оны 10 дугаар сарын 12- нд Улаанбаатар хотын Налайх дүүрэгт Содномпил овогтой Энхтайваны таван хүүхдийн хамгийн том нь болж мэндэлсэн. 1993-2003 онд Налайх дүүргийн Голомт цогцолбор, 2003-2007 онд Мюзик Холл Театр Кино Хөгжмийн дээд сургуульд Жүжигчин, найруулагчаар суралцаж төгссөн. 2009 оноос эхлэн урлаг соёлын мэдээ мэдээллийн нэгдсэн www.URLAG.mn сайтыг үүсгэн байгуулан тасралтгүй ажиллаж байна. 2012 оноос Нийслэлийн Улаанбаатар чуулгын маркетингийн албаны даргаар сонгогдон ажиллаж байна.
Дуурь үүсэх болсон үндэс нь Өрнөдийн театрын урлагийн томоохон төрөл болох Хөгжмийн Театрын Урлаг нөлөөлж хөгжсөнтэй салшгүй холбоотой юм. Эртний эмэгнэлт жүжиг болоод Дундад зууны үеийн нийтийн болон ордон харшийн жүжигт дуу, хөгжмийн төрөл тэдгээрийн үүрэг нь тухайн үеийнхээ нийгмийн амьдралд асар их нөлөөг үзүүлж байжээ. Сэргэн мандалтын хүнлэг үзлийн нөлөөгөөр Өрнөдийн олон оронд Хөгжим, Драм хосолсон шинэ хэлбэрийн жүжгийг эрэлхийлж байв.Үзэл санаа уран сайхны өндөр ач холбогдолтой энэ эрэл хайгуулыг бусдаас өмнө Итали оронд хийжээ. Эхэн үедээ энэ шинэ хэлбэр нь Хөгжмийн Үлгэр, Хөгжмийн Жүжиг гэсэн нэртэй байсанаа дуурь буюу opera гэсэн нэртэй болсон байна.
Морин Хуурын Чуулга – Би Чамд Хайртай