Богд хааны ордон музей нь Нэгдсэн үндэстний байгууллага (НҮБ)-ын Конвенцын талуудын зохион байгуулж байгаа COP-17 хурлын арга хэмжээнд зориулан “Гадаад хувьслыг Дотоод хувьслаар даван туулах нь” үзэсгэлэнг өнөөдөр /2026.08.14/ дэлгэлээ.
Өндөр гэгээн Занабазарыг Төвдийн Жононба ёсны агуу соён гэгээрүүлэгч, түүхч, тарнийн их мастер Жавзан Дарнатын (1575–1634) хойд дүрээр тодруулжээ. Иймээс “Жавзандамба” гэх цол нь Жонон ёсны Дарнат ламаас уламжлагдан Монголд ирсэн юм.
Бурхны шашны нууц тарнийн Галазагда (Калачакра. Дүйнхор. Цагийн хүрдэн.) ёсны арга техникийг бүрэн гүйцэд хадгалж, дагнаж бясалгадаг гол сургууль нь Жононба юм.
Гадаад ертөнцөд жил бүр дөрвөн улирал солигддог шиг, хүний биед хүүхэд нас (хавар), залуу нас (зун), өтөл нас (намар), үхэл (өвөл) яг ижил хэмнэлээр явагддаг. Хүний нэг өдрийн амьсгалын тоо (21600) нь гадаад ертөнцийн нарны жилийн замнал, одон зурхайн хэмжигдэхүүнтэй математик хуваарилалтаар яг таардаг. Дүйнхорын бясалгалаар хүн гадаад ертөнцийг засах гэж оролдохгүйгээр, зөвхөн өөрийн дотоод сэтгэл ба биеийн судал хий энергийг засах замаар гадаад ертөнцийн нөлөөг өөрчилдөг.
Монголын бурханы шашин (Гэлэгба урсгал) доторх Калачакрагийн зан үйл, онол, уламжлал нь Жонон ёсны Дарнат багшаас Богдуудаар дамжин иржээ.
IV Богд Жавзандамба 1806 онд Их хүрээнд Дэчэнгалавын сүм буюу Дүйнхэр дацанг үүсгэн байгуулж Монголын нууц тарнийн сургуулийн эхийг тавив. VIII Богд Жавзандамбын Шаравпэлжээлин хэмээх Ногоон ордонг Галазагдын орон Дүйнхорын хот мандал болгож хувиргасан юм. Монголыг Шамбалын орон гэж, VIII Богд нь умар зүгийн Шамбалын орны эзэн гэж хүлээн зөвшөөрсөн бичгийн баримтууд үлджээ.
Энэ удаагийн “Гадаад хувьслыг Дотоод хувьслаар даван туулах нь” үзэсгэлэнд Богдын ордонд буй Цагийн хүрдний номлолтой холбоотой дурсгалуудыг дэлгэн үзүүлэв.
