Ангилал: Оддын амьдрал

“Дэлхий сөнөнө” гэ­сэн цуурхал хүмүүсийг түгшээсэн арванхоёрду­гаар сарын 21-нд хотын гудамж хөл хөдөлгөөн ба­га­тай, Монголд шугамын автобус, дуудлагын такси­наас өөр машин байдаггүй мэт. Энэ өдөр “Амьд­ралын тойрог” бу­лан­гийн зочноор Зууны манлай эстрадын дуучин, Монгол Улсын гавьяат жүжигчин Б.Сарантуяаг урьсан юм. Шинэ жилийн баярт зориулсан тоглол­тын урилгад дарагдаж зав­гүй байгаа ч бидэнд, манай уншигчдад цаг гар­гасанд нь талар­хаж, бас цагаасаа хожим­дох­гүйн тулд яарав.

Үзэгчдийн хоног тоолон хүлээж буй “Ану хатан” киноны дуу, клиптэй болжээ. Хамгийн олон хит дууны зохиогч, гитарчин Л.Өлзий-Орших үг аяыг нь бичсэн рок баллада төрлийн “Жинхэнэ хайр зүрхэнд үлддэг” дууг “Хурд” хамтлаг дуулжээ. Клипний зураг авалтыг Галдан сэтгэлтэй бүсгүйгээ ах Сэнгэ хунтайждаа алдаад ногоон дарь эх бэлэглэчихээд Цастын орны зүг алсран одож байгааг харуулсан талд хийсэн аж. Ойрын үед шинэ уран бүтээл хийгээгүй “Хурд”-ын ийнхүү “Ану хатан” киноны дуугаар фэнүүдтэйгээ эргэн мэндчилж байна. Сонирхолтой нь хамтлагийн ахлагч Д.Ганбаяр цэрэгт байхдаа “Мандхай цэцэн” киноны олны хэсэгт “тоглож”, овсгоо гарган Мандхай хатан зэрэг гол дүрийнхэнтэй патиараа татуулсан нь тэдний студид өлгөөтэй байдаг гэнэ.

ХХ зууны Монголын нэрт сэхээтэн доктор, профессор Сономын Лувсанвандангийн нэрэмжит сангаас олгодог Гоо зvйн дээд шагнал гардуулах долоо дахь удаагийн ёслолын ажиллагаа өчигдөр боллоо.Шагналын эзнээр Пласидо Доминогийн нэрэмжит дуурийн залуу дуучдын олон улсын уралдаан, П.И.Чайковскийн нэрэмжит олон улсын уралдаан зэрэг хүн төрөлхтний хэмжээний их сорилго наадамд тэргүүн болон дэд байрт шалгарсан Энхбатын Амартүвшин тодорсноор “С.Лувсанвандангийн нэрэмжит гоо зүйн дээд шагнал” хүртжээ.

Монгол улсын ардын жүжигчин, Төрийн хошой шагналт, хөгжмийн зохиолч Н.Жанцанноровт “Мандах нар” одонгийн “Сарнай цэцэг бүхий Алтан туяа” зэрэглэлийн одонг гардуулах ёслолын үйл ажиллагаа өчигдөр Япон улсын ЭСЯ-ны өргөөнд болжээ. Японы Засгийн газраас Монгол Улсын Ардын жүжигчин,төрийн хошой соёрхолт, хөгжмийн зохиолч Н.Жанцанноровыг тус одонгоор шагнах болсноо энэ оны 11 дүгээр сарын 3-ны өдөр мэдэгджээ. Энэ удаагийн шагналыг түүний явуулж буй үйл ажиллагаа хоёр орны соёлын харилцаа болон ард иргэд хоорондын харилцан ойлголцлыг нэмэгдүүлэхэд ихээхэн хувь нэмэр оруулсныг нь үнэлэн олгож байгаа юм.

“Монголын дизайнеруудын холбоо”-ноос жил бүр уламжлал болгон зохион байгуулж, загварын ертөнцийхнийг нэгэн дээвэр дор нэгтгэсээр 14 дэх жилдээ амжилттай зохион байгуулагдаж буй “Гоёл-2013” наадам шилдгүүдээ тодруулсан бөгөөд загвар өмсөгч О.Пүрэвдулам энэ жилийн “Топ модель” хэмээгдэн өргөмжлөл хүртлээ. Түүний хувьд “Catwalk” хамтлагт дуулж, “Asian model-2011” тэмцээнээс “Asian star model” өргөмжлөл хүртэж амжсан тэрбээр ийнхүү “Гоёл” наадмаас төрсөн 14 дэх топ модель болж байгаа юм. Мөн “Гоёл-2013” наадмын шилдэг дизайнерын шагналыг “Аяс Кашмер”-ийн ерөнхий дизайнер М.Оюунбилэг хүртжээ.

Монгол Улсын Төрийн шагналт зураач С.Саранцацралт XXI зууны дэлхийн шилдэг оюунлаг сэхээтний нэгээр тодорчээ. Их Британийн Кембриджийн их сургуулийн намтар судлалын төвөөс эрхлэн тодруулдаг оны 2000 хүний нэг нь С.Саранцацралт болж уг шагналын өргөмжлөл, медалиа саяхан хүлээж аваад байна. Энэхүү шалгаруулалтад орсон хүмүүсийн намтрыг ном болгон хэвлэж Кембридж, Харвард зэрэг томоохон сургуулиудын номын сангуудад тараадаг юм байна. Орчин үеийн гарамгай хүмүүсийн намтрын байгууллагаас олгосон шагналын хүндэт өргөмжлөлд бичихдээ “Олон улсын намтрын төвөөс Монгол Улсын нэрт зураач Сэр-Одын Саранцацралтын дүрслэх урлагт оруулсан хувь нэмрийг үнэлж 2012 оны дэлхийн оюунлаг 2000 хүний нэгээр өргөмжлөв” гэжээ.

Монголын сонгодог урлагийн нэрийн хуудас болж дэлхийн алдартай театруудын тайзнаа од болон гялалзаж буй ДБЭТ-ын гоцлооч, гавьяат жүжигчин Э.Амартүвшин Испанийн Валенсия хотын дуурийн театрт уригдан, өнгөрсөн сарын дундуур тус улсыг зорьсон юм. Тэрээр дэлхийд алдартай театруудын нэг “Palau de les Arts Reina Sofia”-гийн тайзнаа Дж.Вердийн “Риголетто” дуурьт дуулаад иржээ. Э.Амартүвшин гэрээ ёсоор “Риголетто” дуурийн алиа салбадай Риголеттод дуулах байсан ч түүнийг очсоны дараа хөтөлбөрт нь өөрчлөлт орсон учраас тус дуурийн Монтероне гүнгийн дүрийг бүтээсэн байна. ДБЭТ-ын гоцлооч Э.Амартүвшин өнгөрсөн зун дэлхийн дуурийн урлагийн амьд домог болсон алдарт тенор Пласидо Домингогийн нэрэмжит “The Placido Domingo’s Operalia” олон улсын дуурийн дуучдын уралдаанд анх удаа оролцон, тэргүүн байр эзэлж, түүнээс “Таны өмнө дэлхий нээлттэй байна” гэсэн гайхалтай магтаалтайгаар эх орондоо ирсэн билээ. Э.Амартүвшин уг уралдааны сүүлийн шатны шалгаруулалтад Дж.Вердийн “Риголетто” дуурийн алиа салбадай Риголеттогын ариг эгшиглүүлсэн юм.

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдорж өнөөдөр Төрийн соёрхол хүртээх тухай зарлиг гарган гарамгай бүтээлүүдээрээ дэлхийн утга зохиолын санд дорнын сэтгэлгээ, сонгодог бичгийн хэл найруулгаар сувдан сондор адил үгсийн цоморлиг нээж, үндэсний яруу найргийг хөгжүүлэхэд жинтэй хувь нэмэр оруулсан Цогдоржийн Бавуудорж, Математикийн шинжлэх ухааны тооцон бодох математик, оновчлолын онолын салбарт шинэ чиглэл, хандлагыг үүсгэн хөгжүүлсэн “Ньютон төрлийн аргууд, хэрэглээ”, “Парето оновчлол, тоглоомын онол ба тэнцвэрийн онол”, “Тооцон бодох физикийн шинэ аргууд, хэрэглээ” болон “Квазигүдгэр программчлал, түүний хэрэглээ” хэмээх цогц бүтээл туурвин, дэлхий дахинд оюуны өндөр өглөг өргөж, эх орныхоо нэрийг дуурсгасан Тугалын Жанлав, Рэнцэнгийн Энхбат, Чинчулууны Алтаннар, Очбадрахын Чулуунбаатар нарт 2012 оны Төрийн соёрхол хүртээж, баяр хүргэлээ.