Өвөрмөц дүр төрх, хувирч өөрчлөгдөх чадвар, уран сайхны зоримог сонголтоороо дэлхийн кино урлагт өөрийн гэсэн байр суурийг бий болгосон Шотландын жүжигчин Тильда Суинтон өнөөдөр 66 нас хүрч байна. Кэтрин Матильда Суинтон 1960 оны энэ өдөр буюу арваннэгдүгээр сарын 5-нд Английн Лондон хотод төрсөн бөгөөд Кембрижийн их сургуульд нийгэм, улс төрийн шинжлэх ухааны чиглэлээр суралцаж, 1983 онд төгсжээ. Суинтон жүжигчний карьераа театрын тайзнаас эхлүүлж, 1980-аад оны дунд үеэс найруулагч Дерек Жармантай хамтран кино урлагт хөл тавьсан юм. Тэд “Caravaggio” (1986), “The Last of England” (1987), “The Garden” (1990), “Edward II” (1991) зэрэг уран бүтээлд хамтран ажиллажээ. 1992 онд Виржиниа Вүүлфийн зохиолоос…
Зохиогч: Урлаг
Монголын кино урлагт түүхэн хүмүүсийн дүрээс авахуулан орчин үеийн нийгмийн ээдрээтэй харилцааг харуулсан бүтээлүүдэд өөрийн ур чадвараа сорин, үзэгчдийн танил болсон жүжигчин Ч.Болдын төрсөн өдөр өнөөдөр тохиож байна. “Үүлэн чөлөөний нар”, “Надтай гэрлээч”, “Боолын гэрээ”, “Бид дөрвийн хайр” зэрэг уран сайхны болон телевизийн олон ангит киногоор 2000-аад оны эхэн үеэс үзэгчдэд танигдсан жүжигчин Ч.Болд үргэлжлүүлэн “Ах дүүс”, “Богд хаан”, “Бодлын хулгайч”, “Тоглоомын дүрэм”, “Хүдэн”, “Мөрдөгч”, “Аймшигтай нүүдэл”, “Бохир ертөнц”, “Made in UB”, “Орилоон-2”, “Сүүн замын сахиул”, “Гангстерууд”, “Монголын сүүлчийн эзэн хаан”, “Өвөл”, “Хиртээгүй сарнай”, “Тэнгэр газрын заагт”, “Сүрэг”, “16 дахь хавар”, “Бидний араншин”, “Хавтаст хэрэг-2”, “Халуун бороо” гэхчилэн дэлгэцийн уран…
Лондонгийн Хааны хөгжмийн академи (Royal academy of Music, London)-ийн “New talent” уралдаан өнгөрсөн аравдугаар сарын 23, 24-нд болж өндөрлөжээ. Эл уралдаанд нийслэлийн Соёлын төв өргөөний дэргэдэх “Хүүхэд хөгжлийн төв”-ийн хийл хөгжмийн дугуйлангийн сурагчид болон удирдсан багш Г.Отгонжаргал, концертмейстр багш Ч.Батчулуун нар амжилттай оролцсон байна. Тодруулбал, Лондонгийн Хааны хөгжмийн академи (Royal academy of Music, London)-ийн “New talent” уралдааны гранпи шагналыг Монголын авьяаслаг сурагчид болох “Аялгуу” том ансамбль хүртсэн бол “Little Mozart” жижиг ансамбль болон сурагч Н.Цэлмүүн нар нэгдүгээр байр эзэлж, сурагч Б.Учрал тусгай байрын шагнал хүртжээ.
УДЭТ-ын уран бүтээлчид их зохиолч Д.Нацагдоржийн мэндэлсний 120 жил, УДЭТ-ын түүхт 95 жилийн ойд зориулан Төрийн шагналт, Соёлын гавьяат зүтгэлтэн Ш.Гүрбазарын зохиол, УДЭТ-ын Ерөнхий найруулагч Ч.Түвшингийн найруулга, “Жаргаагүй нар” түүхэн, эмгэнэлт жүжгийг дахин олны хүртээл болгох гэж байна. Монголын шинэ үеийн утга зохиолыг үндэслэгч, их зохиолч Д.Нацагдоржийн амьдрал, уран бүтээлээс сэдэвлэсэн энэхүү бүтээл нь нэгэн хүний хувь заяагаар дамжуулан цаг үеийн өнгө төрх, хүний сэтгэлийн эмзэглэл, амьдралын гашуун үнэнийг тайзнаа амилуулах бөгөөд гол дүрүүдийн нэг Хүн-Зөн хэмээх дүрд жүжигчин Э.Идэрболд 10 жилийн дараа дахин тоглох юм. Э.Идэрболд УДЭТ-т туслах найруулагчаар ажиллах хугацаандаа театрын уран сан дахь ихэнх жүжигт оролцсоноос гадна…
БНСУ-ын “Kairos Makers” компани болон Монголын “Номадиа пикчерс”-ийн хамтын бүтээл болох “Snow in June” уран сайхны киноны хэвлэлийн бага хурал боллоо. Хэвлэлийн бага хуралд киноны ерөнхий найруулагч Ким Хён Хёп (Kim Hyung-hyup), гол дүрд тоглосон Өмнөд Солонгосын жүжигчин, дуучин Жон Жин Үн (Jeong Jinwoon) болон Улсын драмын эрдмийн театрын жүжигчин Ц.Цэлмэг нар оролцож, киноны уран бүтээл, зураг авалт болон хамтын ажиллагааны талаар мэдээлэл өгчээ. Монгол, Өмнөд Солонгосын уран бүтээлчдийн хамтын ажиллагааны үр дүнд бүтсэн тус кино нь хоёр улсын кино урлагийн салбарын хамтын ажиллагааг өргөжүүлж буйгаараа онцлог юм. “Snow in June” кино 2026 оны арваннэгдүгээр сарын 25-наас эхлэн БНСУ-ын кино…
Дуучин Наагий буюу Н.Наранбаатар Монголын сор болсон бүтээлүүдийг жазз хөгжмийн шинэ өнгө аясаар амилуулсан пянз гаргажээ. “Khuree Jazz Vol.1” хэмээх эл пянзанд Монголын хөгжмийн урлагийн алтан фондод багтсан, үе үеийн сонсогчдын сэтгэлд хоногшсон дуунууд багтжээ. “Khuree Jazz Vol.1” пянзны А талд “Мандах нар”, “Ийм нэгэн сэтгэл”, “Дөрвөн цагийн тал”, “Шүүдэр цэцэг”, “Нарт тэнгэрийн доор”, Б талд “Орь залуу нас”, “Би чамд хайртай”, “Оргилуун залуу нас”, “Аяны шувууд” зэрэг уран бүтээл багтсан байна. Жазз хөгжмийн хэв маягаар шинэчлэн найруулсан эдгээр уран бүтээлийг Монголын жазз хөгжмийн нэрийн хуудас болсон “Баянмонгол” чуулгатай хамтран бүтээсэн бөгөөд хуучны танил аялгууг орчин үеийн хөгжмийн шийдэлтэй хослуулж, залуу…
Токиогийн гэрэл зургийн сар” 2022, 2023, 2024 онуудад “Тогтвортой хөгжлийн зорилт-Байгальтай зэрэгцэн оршихуй”, “Байгаль орчин” сэдвээр оролцсон Японы долоон гэрэл зурагчин, мөн “Токио гэрэл зургийн сар 2025”-д Монголоос оролцсон гэрэл зурагчид болон Монголын бусад гэрэл зурагчидтай хамтарсан үзэсгэлэнг Монголын уран зургийн галерейд нээлээ. Үзэсгэлэн нь “Токио гэрэл зургийн сар”-аас эхлэн, Тогтвортой хөгжлийн зорилтыг (2030 он хүртэлх тогтвортой, илүү сайхан ертөнцийг бий болгох олон улсын зорилтууд) эрхэмлэн, байгальтай зэрэгцэн оршихуй болон байгаль орчны сэдвээр тасралтгүй хийж ирсэн гэрэл зургийн үйл ажиллагааны үр дүнг харуулна. Улс үндэстэн, бүс нутгийн тогтвортой үйл ажиллагааны үр дүнг цуглуулж, Монголын уран зургийн галерейд хамтарсан үзэсгэлэн гаргаснаар…
Шүтээн зураач, лам Т.Дүгэрийн “Жийдаан богдын увдис” хэмээх шүтээн үзэсгэлэн, Монголын сонгодог орчуулгын уран зохиолын эрт ба эдүгээг холбосон нэгэн гайхамшигт бүтээл зурагт номын үзэсгэлэнг Г.Занабазарын нэрэмжит Дүрслэх урлагийн музей үзэсгэлэнгийн танхимд анх удаагаа энэ сарын 8-12-ны өдрүүдэд олны хүртээл болгоно. ССАЖЗЯ-ны “Бүтээлч сар” аяны хүрээнд Говийн ноён хутагтын музей, Г.Занабазарын нэрэмжит Дүрслэх урлагийн музей, Өвөрбаясгалант Хамрын хийд, хэвлэлийн “Жиком пресс” компани хамтран зохион байгуулах ажээ. Жийдаан богд хэмээхүй нь: Жийдаан богд Арван найман агуйн шүтээний Хүрэн өлмийт шүтээн байсан хийгээд эрхэм язгууртан өвгөн ноён Лий Мао Чүний чухаг дээд гуравд үнэн сэтгэлээс залбирч үр гуйсны хүчинд гагц үр нь…
Булган аймгийн Музейн сан хөмрөгт хадгалагдаж буй ховор нандин өвийг олон нийтэд таниулах зорилготой “Үл мартагдах өв” модон барын үзэсгэлэн нээлээ. Тус үзэсгэлэнг “Соёлын бүтээлч сар”-ын аяны хүрээнд дэлгэсэн бөгөөд монголчуудын эртний ном хэвлэлийн соёл, модон барын ур хийц, түүхэн үнэ цэнийг харуулсан үзмэрүүдийг дэлгэжээ. Модон бар нь ном судар, зураг, бичвэрийг модон хавтан дээр товойлгон сийлж, бэхээр дарж олшруулан хэвлэдэг уламжлалт арга юм. Монголчууд олон зууны турш ном зохиол, шашны судар, зураг дүрслэлийг энэ аргаар хувилан хэвлэж ирсэн түүхтэй. Булган аймгийн музейн сан хөмрөгт шашны холбогдолтой таван дэсийн 43 модон бар хадгалагддаг. Үүнээс түүхэн ач холбогдол, ашиглаж байсан байдлыг…
Түүх, соёлын үнэт өв Эрдэнэ Зуу хийдийн хэрэмт суваргад монгол бичээс бүхий тусгайлан засаж тохижуулсан чулуун хавтангууд байдаг. Гэвч өдгөө цөөн үлджээ. 1803 онд хийдийн VII Цорж Давгадаржаа 56 суваргыг босгож, бүгдэд ийм бичээс үлдээсэн байна. Үүний утга нь “Ува Сувашиди. Буяныг үзүүлэгч Шигмуни бурхан бээр Варнаси балгадад номын хүрдийг эргүүлсэн цагт Эвэй дэй бумба тэргүүтэн сүсэгтэн бээр босгож, Билгэ билгийн олон хаалгат хэмээн алдаршсан энэ шүтээнийг шашныг мандуулах, амьтныг жаргуулагч Жавзандамба хутагтын шавь дарга Дашринжав, гэлэн Жанчив, Эрдэнэ Зуугийн Ширээт номч цоржийн шавь шадар гэлэн Дондов нар Сайшаалт ерөөлтийн 7-р онд бүтээлгэвэй. Мангалам бавату” хэмээсэн байдаг. Тодруулбал, Бурхан багшийн найман…